Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 grudnia 2025 roku

Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w P., Wydział I Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Paulina Matysiak

Protokolant: p.o. stażysty D. R.

po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 roku w Poznaniu

na rozprawie

sprawy z powództwa J. B.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6.596,11 zł (sześć tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt sześć złotych i jedenaście groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty:

- 329,39 zł od dnia 9 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty;

- 6.266,72 zł od dnia 18 sierpnia 2023 r. do dnia zapłaty;

2.  kosztami procesu obciąża w całości pozwanego i z tego tytułu zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.217,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sędzia Paulina Matysiak

UZASADNIENIE

Pozwem wniesionym w dniu 21 sierpnia 2024 r. powód J. B. domagał się zasądzenia od (...) S.A. z siedzibą w W. kwoty 6.596,11 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwot:

- 329,39 zł od dnia 9 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty

- 6.266,72 zł od dnia 18 sierpnia 2023 r. do dnia zapłaty.

Na ww. kwotę składa się: 329,39 zł tytułem holowania uszkodzonego pojazdu, 1.617,32 zł tytułem przechowywania uszkodzonego pojazdu, 4.649,40 zł tytułem kosztów najmu pojazdu zastępczego. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej w kwocie 17 zł.

W uzasadnieniu powód wskazał, że poszkodowana korzystała z pojazdu zastępczego w okresie od 9 maja do 13 lipca 2023 r., tj. przez 71 dni, do czasu doręczenia ostatecznej decyzji ubezpieczyciela zmieniającej kwalifikację szkody z częściowej na całkowitą. Pozwany uznał jedynie 29 dni najmu oraz obniżył stawkę dobową. Powód podniósł, że do czasu wydania i doręczenia ostatecznej decyzji uszkodzony pojazd musiał być również przechowywany na parkingu powoda. Wskazał, że pozwany uznał jedynie część kosztów przechowywania, kwestionując okres oraz stawkę dobową. Powód wskazał, że zarówno stawki za najem pojazdu zastępczego, jak i za przechowywanie uszkodzonego pojazdu miały charakter rynkowy, a pozwany nie zapewnił poszkodowanej pojazdu zastępczego w spornym okresie. Podniósł również, że koszty holowania pojazdu były uzasadnione i pozostawały w adekwatnym związku przyczynowo-skutkowym z kolizją.

Nakazem zapłaty w postepowaniu upominawczym z 28 kwietnia 2025 r., sygn. akt I Nc 368/25, referendarz sądowy Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w P. orzekł zgodnie z żądaniem powodów.

Od wydanego nakazu zapłaty, pozwany wniósł sprzeciw, zaskarżając go w całości. Wniósł o oddalenie powództwa i o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu pozwany wskazał, że kwestionuje zasadność dochodzonych roszczeń w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego, parkowania oraz holowania. Podniósł, iż poszkodowana miała możliwość skorzystania z pojazdu zastępczego zorganizowanego przez pozwanego po niższej stawce, z czego nie skorzystała, naruszając obowiązek minimalizacji szkody. Pozwany zarzucił, że dalszy najem pojazdu zastępczego oraz przechowywanie pojazdu po uzyskaniu informacji o szkodzie całkowitej nie pozostawały w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem i prowadziły do nieuzasadnionego zwiększenia rozmiaru szkody. Wskazał również na brak rynkowego charakteru kosztów holowania i parkowania. W ocenie pozwanego wypłacone świadczenia w pełni wyczerpują jego odpowiedzialność, a żądanie dalszych kwot, w tym odsetek, jest bezzasadne.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 9 maja 2023 r. w P. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której został uszkodzony pojazd marki D. (...) o numerze rejestracyjnym (...), stanowiący własność K. S..

Odpowiedzialność cywilna sprawcy szkody objęta była umową obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W..

Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: akta szkody (płyta CD k. 48,94)

Uszkodzony pojazd nie nadawał się do dalszej jazdy i poszkodowana K. S. zleciła powodowi holowanie pojazdu z miejsca kolizji na parking powoda.

Tego samego dnia poszkodowana zleciła również powodowi zabezpieczenie uszkodzonego pojazdu na parkingu strzeżonym, zamkniętym i ogrodzonym na terenie warsztatu powoda na czas nieokreślony, za wynagrodzeniem w kwocie 42,00 zł brutto dziennie.

Pojazd został odebrany z parkingu w dniu 3 sierpnia 2023 r.

W dniu 9 maja 2023 r. powód oraz poszkodowana zawarli umowę najmu pojazdu zastępczego marki C. (...) o numerze rejestracyjnym (...), w zamian za czynsz w stawce dobowej w wysokości 110,70 zł brutto.

Pojazd został zwrócony w dniu 3 sierpnia 2023 r.

W okresie likwidacji szkody poszkodowana nie posiadała innych pojazdów. Pojazd zastępczy był poszkodowanej niezbędny w życiu codziennym w szczególności do dojazdów do pracy, dowożenia dziecka do przedszkola, do jazdy na zakupy, do lekarza i urzędów.

Dowód: oświadczenie o sposobie korzystania z pojazdu zastępczego (k. 17), umowa najmu pojazdu zastępczego z dnia 9 maja 2023 r. (k. 18-19), zlecenie przechowywania z dnia 9 maja 2023 r. (k. 20), zlecenie holowania z dnia 9 maja 2023 r. (k. 21), akta szkody (płyta CD k. 48,94)

Na mocy umowy cesji wierzytelności z dnia 9 maja 2023 r. poszkodowana przeniosła na powoda wierzytelność, tj. roszczenie o zapłatę odszkodowania obejmującego: koszty holowania uszkodzonego pojazdu, koszty parkowania uszkodzonego pojazdu oraz koszty najmu pojazdu zastępczego.

Okoliczność bezsporna, a nadto dowód: umowa cesji praw z dnia 9 maja 2023 r. (k. 15), pełnomocnictwo (k. 16), akta szkody (płyta CD k. 48,94)

Szkoda została zgłoszona pozwanemu w dniu 9 maja 2023 r. oraz zarejestrowana pod numerem PL (...).

okoliczności bezsporne, a nadto dowód: akta szkody (płyta CD k. 48,94)

W dniu 9 maja 2023 r. powód wystawił fakturę nr (...) na kwotę 599,99 zł z terminem płatności do dnia 23 maja 2023 r. z tytułu holowania uszkodzonego pojazdu,

Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: faktura (...) (k. 29), akta szkody (płyta CD k. 48,94)

Decyzją z dnia 30 maja 2023 r. pozwany poinformował powoda o przyjęciu odpowiedzialności za szkodę i przyznaniu odszkodowania z tytułu szkody w pojeździe w kwocie 17.365,79 zł. Na wysokość odszkodowani składała się kwota:

- 17.365,79 zł – z tytułu kalkulacji (...)

- 270,60 zł – z tytułu holowania.

Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: decyzja z dnia 30 maja 2023 r. (k. 22), akta szkody (płyta CD k. 48,94)

Wiadomością e-mail z dnia 31 maja 2023 r. powód zwrócił się do pozwanego u uznanie szkody w pojeździe poszkodowanej jako szkody całkowitej, w kolejnych wiadomościach z dnia 6 czerwca 2023 roku oraz z dnia 12 czerwca 2023 roku powód wysyłał do pozwanego zapytania, czy szkoda została rozliczona jako szkoda całkowita.

Decyzją z dnia 5 lipca 2023 r. pozwany uznał szkodę w pojeździe jako szkodę całkowitą. Powód otrzymał powyższą wiadomość w dniu 12 lipca 2023 roku.

Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: korespondencja mailowa (k. 23-25), decyzja z dnia 5 lipca 2023 r. (k. 26), akta szkody (płyta CD k. 48,94)

W dniu 18 lipca 2023 r. powód wystawił fakturę VAT nr (...) na łączną kwotę 10.842,02 zł z terminem płatności do dnia 1 sierpnia 2023 r., która obejmowała następujące należności:



2.982,32 zł tytułem przechowania uszkodzonego pojazdu od dnia 9 maja 2023 r. do 13 lipca 2023 r. tj. 71 dni w stawce dobowej 34,15 zł netto,



7.859,70 zł tytułem najmu pojazdu zastępczego od dnia 9 maja 2023 r. do 13 lipca 2023 r. tj. 71 dni w stawce dobowej 90,00 zł netto.

Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: faktura (...) (k. 30), akta szkody (płyta CD k. 48,94)

Decyzjami z dnia 28 lipca 2023 r. pozwany przyznał odszkodowania z tytułu szkody w pojeździe w kwocie:



2.675.25 zł tytułem najmu pojazdu zastępczego, uznając odpowiedzialność w zakresie 29 dni,



384,30 zł z tytułu innych czynności,



1.365,00 zł tytułem przechowania uszkodzonego pojazdu, uznając odpowiedzialność w zakresie 39 dni w stawce dobowej 35,00 zł brutto.

Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: decyzja z dnia 28 lipca 2023 r. (k. 27), decyzja z dnia 28 lipca 2023 r. (k. 28), akta szkody (płyta CD k. 48,94)

Stawka 100,00 zł netto (123,00 zł brutto) za dobę najmu pojazdu zastępczego występowała na rynku lokalnym w okresie powstania szkody dla pojazdów segmentu C.

Stawka 40,00 zł netto (49,20 zł brutto) za dobę przechowania uszkodzonego pojazdu występowała na rynku lokalnym w tym okresie.

Dowód: opinia biegłego M. C. z dnia 8 marca 2023 r. wydana w sprawie VII C 1333/22 (k. 31-33)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz opinii biegłego sądowego M. C. wydanej w sprawie VII C 1333/22. Sąd uznał za wiarygodne zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, albowiem nie były one podważane przez żadną ze stron, a i Sąd nie znalazł podstaw do ich kwestionowania z urzędu.

Dla ustalenia stanu faktycznego Sąd uznał za przydatne zebrane w sprawie dokumenty prywatne przypisując im znaczenie jakie wynika z art. 245 k.p.c., zgodnie z którym, dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba, która je podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Jako wiarygodne potraktowano również wydruki i kserokopie, na podstawie art. 309 k.p.c. przyjmując, iż odzwierciedlają on treść rzeczywistych danych. W taki sam sposób Sąd – opierając się w tym zakresie na przepisie art. 309 k.p.c. – ocenił dołączone do akt kserokopie i wydruki.

Sąd przeprowadził dowód z kopii opinii biegłego wydanej w sprawie VII C 1333/22 prowadzonej przez SR Poznań Stare Miasto w P., która okazała się także przydatna dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że kontrola opinii biegłego powinna polegać na sprawdzeniu prawidłowości - z punktu widzenia wymagań logiki i zasad doświadczenia życiowego - rozumowania przeprowadzanego w jej uzasadnieniu, które doprowadziło do wydania takiej, a nie innej opinii. Sąd ocenia też opinię pod względem fachowości oraz rzetelności. Ocena dowodu z opinii biegłego nie jest dokonywana według kryterium wiarygodności, w tym sensie, że Sąd nie może „nie dać wiary biegłemu”, odwołując się do wewnętrznego przekonania sędziego, czy też zasad doświadczenia życiowego. Opinia biegłego podlega, tak jak i inne dowody ocenie według art. 233 § 1 k.p.c. jednakże cechą odróżniającą opinię biegłego od innych dowodów są szczególne dla tego dowodu kryteria oceny, takie jak: poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii sposób motywowania sformułowanego w niej stanowiska oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej ocen, jak również zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej (por. postanowienie SN z 7 listopada 2000r., I CKN 1170/98, OSNC 2001, Nr 4, poz. 64).

Kierując się powyższymi wskazówkami Sąd uznał opinię biegłego za w pełni wartościowy materiał dowodowy o istotnym znaczeniu dla dokonania ustaleń w niniejszej sprawie. Wydana przez biegłego opinia jest rzetelna, jasna, kategoryczna oraz niesprzeczna. Opinia sporządzona została przy tym przez biegłego będącego osobą obcą dla stron, a ponadto posiadającą wysokie kwalifikacje zawodowe. Sąd uznał opinię za wiarygodną i uczynił ją podstawą rozstrzygnięcia sporu.

Ponadto opinia nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo okazało się zasadne w części.

Między stronami bezsporne były okoliczności zdarzenia powodującego szkodę, w tym zakres uszkodzeń powstałych w pojeździe poszkodowanego oraz to, że sprawca szkody posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej w (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W..

Powód wywodził legitymację czynną w niniejszym postępowaniu z zawartej z poszkodowaną właścicielką pojazdu umowy cesji, na mocy której nabył wierzytelność przysługującą mu wobec ubezpieczyciela sprawcy zdarzenia z tytułu odszkodowania. Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. W myśl art. 509 § 2 k.c. wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Stosowanie do art. 510 § 1 k.c. umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo, że strony inaczej postanowiły.

W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że powód był legitymowany czynnie do wystąpienia z powództwem, wobec zawarcia umowy cesji. Nie budzi w szczególności zastrzeżeń zawieranie tego rodzaju umów w celu zabezpieczenia czy zaspokojenia roszczeń wynajmującego pojazdy zastępcze wobec najemcy o zapłatę czynszu najmu.

Wskazać zatem należy, że powód swoje roszczenie wywodził z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2500 t.j., zwanej dalej „u.u.o.”). Zgodnie z treścią tego przepisu, z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Zgodnie z art. 4 powyższej ustawy wskazuje, iż ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy, o obowiązkowych ubezpieczeniach OC odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem, nie wyżej jednak niż do wysokości sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. Natomiast w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 22 ust. 1 ustawy).

I tak, zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia OC ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Z kolei zgodnie z art. 822 § 4 k.c. uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela – co też w niniejszej sprawie strona powodowa uczyniła. Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody. Sprawca szkody ponosi odpowiedzialność za zdarzenie komunikacyjne wywołujące szkodę na zasadach ogólnych – o których mowa w art. 436 § 2 k.c. – czyli na zasadzie winy (415 k.c.). Powyższe ustalenie implikuje odpowiedzialność pozwanej jako ubezpieczyciela bezpośredniego sprawcy szkody.

Przesłankę odpowiedzialności kierującego za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu ustanawia art. 436 k.c., w świetle którego w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody żądanie naprawienia szkód poniesionych przez posiadaczy samoistnych pojazdów następuje na zasadach ogólnych. W świetle przepisów kodeksu cywilnego zasadą jest, że naprawienie szkody obejmuje straty, jakie poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 2 k.c.). Ubezpieczyciel jest zobowiązany w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej wynikającej z obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jedynie do wypłaty odszkodowania pieniężnego. Podstawową funkcją odszkodowania pozostaje kompensacja - odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody.

W przypadku ustalania odszkodowania komunikacyjnego przyjęte są natomiast dwie metody (por. szerzej np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 17 maja 2007 r., III CZP 150/06, OSNC 2007/10/144), a mianowicie kosztorysowa (polegająca na ustaleniu odszkodowania na podstawie cen części zamiennych i usług niezbędnych do dokonania naprawy) i rachunkowa (sprowadzająca się do przedstawienia ubezpieczycielowi odpowiedniej faktury stwierdzającej dokonanie naprawy i poniesienia jej kosztów). W świetle okoliczności sprawy nie budziło wątpliwości, że powódka żądając świadczenia pieniężnego dochodził zaspokojenia swojego roszczenia na podstawie metody kosztorysowej.

Ostatecznie zatem kwestia dodatkowego odszkodowania z tytułu kosztów przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego sprowadzała się do wykazania zakresu i wysokości kosztorysu takiej naprawy. Kwestią sporną pomiędzy stronami była bowiem wycena kosztów naprawy uszkodzonego w kolizji samochodu, okres najmu pojazdu zastępczego i holowania.

W tej sytuacji to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia (art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c.) spornych pomiędzy stronami okoliczności, tj. zasadności okresu najmu pojazdu zastępczego, przechowywania uszkodzonego pojazdu i holowania. Pozwany ponosi bowiem jedynie odpowiedzialność za normalne następstwa wypadku. Oczywistym jest także, że z uwagi na kompensacyjny charakter odszkodowania naprawa pojazdu przez poszkodowanego nie może być źródłem jego wzbogacenia. W orzecznictwie wskazuje się, że „przywrócenie rzeczy uszkodzonej do stanu poprzedniego polega na doprowadzeniu jej do stanu używalności w takim zakresie, jaki istniał przed wyrządzeniem szkody. Jeżeli do osiągnięcia tego celu konieczne jest użycie nowych elementów, to poniesione na nie wydatki wchodzą w skład kosztów naprawienia szkody przez przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego. W konsekwencji powyższe wydatki obciążają osobę odpowiedzialną za szkodę. Zwiększenie wartości rzeczy (samochodu) po naprawie można by uwzględnić tylko wówczas, gdyby chodziło o wykonanie napraw takich uszkodzeń, które istniały przed wypadkiem, albo ulepszeń w stosunku do stanu przed wypadkiem” (tak wyrok Sądu Najwyższego z 5 maja 1980 r., III CRN 223/80, OSNC 1981/10/186).

Przechodząc do oceny żądania powoda, Sąd przypomina, że za normalne następstwo uszkodzenia pojazdu traktowana jest konieczność czasowego wynajęcia auta zastępczego do czasu naprawienia szkody (szerzej: wyrok Sądu Najwyższego z 8 września 2004 r., IV CK 672/03, LEX nr 146324). Nie jest przy tym wymagane, aby uszkodzony albo zniszczony pojazd mechaniczny był przed szkodą wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej czy też, aby poszkodowany nie miał możliwości korzystania z komunikacji zbiorowej. Koszty należne tytułem najmu pojazdu zastępczego obejmować muszą wydatki celowe i ekonomicznie uzasadnione, a nadto rzeczywiście poniesione (szerzej: uchwała Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, OSNC 2012/3/28).

Trafny jest wyrażany w orzecznictwie pogląd, że o ile zasada pełnego odszkodowania przemawia za przyjęciem stanowiska o konieczności zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych, potrzebnych na pokrycie kosztów czasowego używania pojazdu zastępczego w związku z niemożliwością korzystania z dotychczasowego pojazdu z uwagi na jego uszkodzenie lub zniszczenie, to nie oznacza to, że pokryte mają zostać wszelkie poniesione koszty wynajęcia pojazdu zastępczego ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 września 2004 r., IV CK 672/03). To samo odnosi się do kosztów przechowania wraku pojazdu, który doznał zniszczenia (szkody całkowitej). M.in. w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11 wyrażony został pogląd, który tut. Sąd w składzie orzekającym podziela, że skoro istnieje obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów, wynikający z art. 354 § 2 k.c., art. 362 k.c. i art. 826 § 1 k.c., to na dłużniku ciąży obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, nie dających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela i obciążeniem dłużnika. Trafne jest wskazanie Sądu Najwyższego, że różnorodność okoliczności związanych z następstwami wypadku komunikacyjnego oraz sytuacją życiową poszkodowanego nie pozwala na formułowanie w tym względzie kazuistycznych wskazań; podlegają one ocenie indywidualnej w konkretnej sprawie. Nie można zatem wykluczyć sytuacji, w której wymagane będzie od poszkodowanego, by podjął się naprawy uszkodzonego pojazdu, ewentualnie nabycia nowego pojazdu przy szkodzie całkowitej, ze środków własnych bądź przy pomocy finasowania zewnętrznego, jak pożyczka, kredyt, kredytowana naprawa bezgotówkowa wykonana przez podmiot gotowy podjąć takie ryzyko. Podobny pogląd wyraził Sąd Okręgowy w Łodzi w wyroku z 26 maja 2017 r., XIII Ga 1185/16, podkreślając, że poszkodowany obowiązany jest dołożyć rozsądnych starań, aby nie powiększać rozmiaru szkody. Zwlekanie z rozpoczęciem naprawy ponad miarę, wbrew obowiązkowi minimalizacji szkody, powoduje przerwanie związku przyczynowego w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. między wypadkiem a niemożnością korzystania z uszkodzonego pojazdu.

Nie budzi zatem wątpliwości, że jeżeli skutkiem kolizji jest uszkodzenie pojazdu, to szkoda obejmuje nie tylko koszty naprawy (albo różnicę między wartością pojazdu przed wypadkiem i po zdarzeniu - w przypadku szkody całkowitej), ale zasadniczo – może obejmować również koszty holowania, przechowywania pojazdu, czy najmu pojazdu zastępczego przez okres niezbędny do dokonania naprawy, sprzedaży albo demontażu pojazdu. Pomiędzy kolizją a koniecznością poniesienia takich kosztów zachodzi zwykle adekwatny związek przyczynowy. Zasadniczo za celowe należy zatem uznać wydatki na najem pojazdu zastępczego przez okres potrzebny do naprawy auta i następnie - do niezwłocznego odebrania naprawionego auta i zwrotu pojazdu zastępczego, względnie przez okres niezbędny do sprzedaży pozostałości pojazdu w przypadku szkody całkowitej i nabycia nowego auta.

W niniejszej sprawie nie budził wątpliwości związek przyczynowy pomiędzy wypadkiem a koniecznością poniesienia przez poszkodowanych kosztów holowania pojazdu, który został poważnie uszkodzony wskutek zdarzenia. Do zdarzenia doszło w P., a poszkodowany użytkownik pojazdu zobowiązany był usunąć pojazd, aby nie blokował przejazdu. Zatem skorzystanie z usługi holowania było w pełni uzasadnione.

Co do stawki za holowanie należy wskazać, że pojazd powinien był zostać usunięty z drogi możliwie najszybciej, zatem nie można było wymagać od poszkodowanej, aby prowadziła badania rynku co do tego, który podmiot świadczyłby najtańszą usługę w tym zakresie. Stąd skorzystanie z usługi powoda nie mogło zostać uznane za nielojalne wobec pozwanego. Innymi słowy, uzasadnione było żądanie powoda w zakresie dopłaty kwoty 329,39 zł z tytułu kosztów holowania.

W niniejszej sprawie nie budził także wątpliwości związek przyczynowy pomiędzy wypadkiem a koniecznością poniesienia przez poszkodowanego kosztów najmu pojazdu zastępczego. Poszkodowany potrzebował pojazdu zastępczego do codziennych dojazdów i w tym zakresie pozwany ponosi odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę.

Pozwany kwestionował okres najmu, wskazując, że nie powinien przekraczać uznanych przez pozwanego okresu 29 dni.

Na okres uzasadnionego najmu wpływa przebieg postępowania likwidacyjnego. Powód zgłosił w niniejszej sprawie szkodę bez zwłoki – w dniu 9 maja 2023 r. Pozwany w dniu 5 lipca 2023 r. wydał decyzję o przyznaniu odszkodowania z tytułu szkody całkowitej. Powód otrzymał pismo pozwanego, w którym pozwany uznał szkodę za szkodę całkowitą w dniu 12 lipca 2023 r. Przy rozliczeniu szkody jako całkowitej, przyjmuje się, że należy doliczyć okres 7 dni na zagospodarowanie wraku i możliwość odtworzenia korzystania z pojazdu. W niniejszej sprawie powód domaga się zasądzenia odszkodowania za okres do dnia 13 lipca 2023 r., a zatem jeden dzień po otrzymaniu decyzji pozwanego. Z uwagi na powyższe należy uznać uzasadniony okres najmu pojazdu od dnia zdarzenia tj. od 9 maja 2023 r. do 13 lipca 2023 r. Biorąc pod uwagę powyższe nie było podstaw do uznania, że okres najmu wynoszący 71 dni był to zbyt długi czas na organizację zbycia wraku i zakup kolejnego pojazdu przez poszkodowanych.

Stawka najmu pojazdu zastępczego również nie budziła wątpliwości Sądu, gdyż była stawką rynkową i występowała na rynku lokalnym w 2023 roku.

W tym kontekście należy zaznaczyć, że w warunkach gospodarki wolnorynkowej, konkurencyjnej, gdy nie obowiązują ceny sztywne, różnice między cenami usług świadczonych przez poszczególne podmioty w tej samej dziedzinie są naturalne i dozwolone. Jak jednak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 r. (III CZP 20/17) wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że Sąd Najwyższy dostrzegał od początku potrzebę utrzymania ochrony interesów poszkodowanego w rozsądnych granicach. Według Sądu Najwyższego, „nie mogą być uznane za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, które nie są konieczne do wyeliminowania negatywnego następstwa majątkowego w postaci utraty możliwości korzystania z uszkodzonego (zniszczonego) pojazdu, gdyż następstwo to może być wyeliminowane - bez uszczerbku dla godnych ochrony interesów poszkodowanego - w inny, mniej uciążliwy dla dłużnika sposób. Jeżeli zatem ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu - we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów - skorzystanie z pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu albo zniszczonemu (zwłaszcza co do klasy i stanu pojazdu), zapewniając pełne pokrycie kosztów jego udostępnienia, a mimo to poszkodowany decyduje się na poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te - w zakresie nadwyżki - będą podlegały indemnizacji tylko wtedy, gdy wykaże szczególne racje, przemawiające za uznaniem ich za „celowe i ekonomicznie uzasadnione”. Jak zaznaczono w uzasadnieniu uchwały, jeżeli istotne warunki wynajmu proponowanego przez ubezpieczyciela czynią zadość potrzebie ochrony uzasadnionych potrzeb poszkodowanego, „nie ma podstaw, by obciążać osoby zobowiązane do naprawienia szkody wyższymi kosztami związanymi ze skorzystaniem przez poszkodowanego z droższej oferty”. Sąd Najwyższy podkreślił przy tym, że „odstępstwa od tej reguły nie uzasadniają drobne niedogodności o charakterze niemajątkowym, które mogą wiązać się np. z koniecznością nieznacznie dłuższego oczekiwania na podstawienie pojazdu zastępczego proponowanego przez ubezpieczyciela”, a nadto, że - „nie można też przypisać decydującego znaczenia czynnikowi w postaci szczególnego zaufania, jakie poszkodowany ma do kontrahenta, z którego usług chciałby skorzystać. Poniesienia wyższych kosztów nie uzasadnia również sama przez się prostota skorzystania z oferty najmu złożonej przez przedsiębiorcę prowadzącego warsztat naprawczy, w którym uszkodzony pojazd ma być naprawiany. Konieczność dodatkowego kontaktu z ubezpieczycielem - w praktyce zwykle telefonicznego - nie może być uznana za niedogodność, która uzasadnia poniesienie wyższych kosztów najmu. Co więcej, należy uznać, że w ramach ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem) mieści się obowiązek niezwłocznego zasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować poszkodowanemu pojazd zastępczy równorzędny uszkodzonemu (zniszczonemu)”.

Z powyższego wynika zatem, że na pozwanym ciąży powinność wykazania, że proponował poszkodowanemu możliwość organizacji najmu pojazdu zastępczego i to na warunkach pod istotnymi względami zbliżonych do tych, jakie oferował poszkodowanemu wynajmujący, z którego oferty ostatecznie skorzystał oraz że – koszt najmu w przypadku skorzystania z oferty pozwanego byłby niższy. Wówczas to na powodzie ciążyłaby powinność wykazania, że istniały szczególne względy przemawiające jednak za tym, że poszkodowany skorzystał z oferty innego podmiotu niż ubezpieczyciel.

Nie budziło wątpliwości Sądu, że pozwany w toku postępowania likwidacyjnego zaproponował możliwość zorganizowania bezpłatnego dla poszkodowanej najmu pojazdu zastępczego. Wskazuje na to m.in. przyjęcie zgłoszenia szkody i zasady wynajmu pojazdu zastępczego (akta szkody). Pozwany podał poszkodowanej do wiadomości, pod jaki numer telefonu należy dzwonić, aby najem zorganizować. Niewątpliwie zatem poszkodowana miał możliwość zwrócenia się o organizację najmu przez pozwanego.

Jednakże pozwany - pomimo stanowiska powoda w tym zakresie – nie wykazał w niniejszej sprawie, że po upływie 29 dni nadal zatwierdziłby najem pojazdu zastępczego przez poszkodowaną na warunkach przez siebie uzgodnionych z wypożyczalnią. W świetle faktu, iż pozwany nie tylko w postępowaniu likwidacyjnym, ale również – sądowym – kwestionował zasadność najmu dłużej niż przez 29 dni nie jest prawdopodobne, że zgodziłby się na organizację najmu pojazdu zastępczego dla poszkodowanej. Tymczasem stawka powoda 90 zł netto (110,70 zł brutto) - jak wynika z opinii biegłego wydanej w sprawie VII C 1333/22 była stawką rynkową i występowała na rynku lokalnym. Ponadto pozwany nie kwestionował że stawka dobowa wskazana przez powoda występowała na lokalnym rynku. Zgodnie z opinią biegłego powyższa stawka występowała również na rynku lokalnym w 2021 r., a więc jeszcze przed zdarzeniem, zatem uznać należy za zasadną stawkę najmu pojazdu zastosowaną przez powoda. W konsekwencji Sąd uznał, że zasadne było uwzględnienie stawki najmu proponowanej przez powoda.

Zatem dochodzone przez powoda odszkodowanie w wysokości 4.649,40 zł za najem było w pełni zasadne (42 dni x 110,70 zł).

W niniejszej sprawie powód domagał się również odszkodowania za przechowywanie pojazdu zgodnie z fakturą VAT nr (...) z 18 lipca 2023 r., od 9 maja 2023 r. do 13 lipca 2023 r., tj. za 71 dni po stawce 34,15 zł – 2.982,32 zł netto. Pozwany kwestionował zasadność swojej odpowiedzialności za ten rodzaj kosztu w zakresie przyjętego okresu przechowywania pojazdu i wysokości stawki. Z tego tytułu ubezpieczyciel przyznał powodowi 1.365,00 zł. Za uzasadniony uznał okres 39 dni najmu po stawce 35,00 zł brutto.

W niniejszej sprawie powód domagał się uznania za uzasadniony cały okres przechowywania pojazdu uszkodzonego w łącznym wymiarze 71 dni, natomiast pozwany za uzasadniony uznał jedynie okres najmu w wymiarze 39 dni.

Biorąc pod uwagę materiał dowodowy, w tym w szczególności przebieg postępowania likwidacyjnego Sąd uznał, iż czas przechowywania pojazdu uszkodzonego nie powinien przekroczyć 71 dni. Analogicznie jak z okresem najmu, przechowywanie pojazdu przez poszkodowanego na parkingu powoda było uzasadnione do dnia następującego po przesłaniu przez pozwanego decyzji z dnia 5 lipca 2023 roku, to jest do dnia 12 lipca 2023 r. Jednocześnie poszkodowana w umowie zlecenia przechowywania (k. 20) wskazała, że nie posiadała możliwości zabezpieczenia pojazdu we własnym zakresie. Zatem zasadny był okres parkowania pojazdu od dnia zdarzenia tj. od 9 maja 2023 r. do 12 lipca 2023 r.

Odnośnie do wysokości stawki przechowywania wskazać należy, że powód domagał się refundacji kosztów według stawki w wysokości 34,15 zł netto. W tym zakresie, ustalając należną powodowi stawkę dobową, Sąd kierował się wnioskami opinii biegłego sądowego i stanowiskiem judykatury.

Przede wszystkim wskazać zatem należy, że z opinii tej wynika, kwota 34,15 zł netto, zastosowana przez serwis, występowała na rynku w okresie szkody.

Wobec tego Sąd stwierdził, że kwota 34,15 zł netto przyjęta przez powoda niewątpliwe stanowiła wartość rynkową w tym okresie i nie odbiegała od stawki powszechnie występującej wówczas na rynku lokalnym.

Mając powyższe na uwadze, w zakresie roszczenia powoda dotyczącego należnego mu odszkodowania za parkowanie, Sąd przyjął, że należne mu odszkodowanie winno obejmować 71 dni po stawce 34,15 zł za dobę, przy czym pozwany uznał za zasadny okres parkowania przez 39 dni po stawce 35,00 zł brutto za dobę i wypłacił już powodowi odszkodowanie w wysokości 1.365,00 zł. W związku z powyższym należne powodowi jest odszkodowanie jeszcze w wysokości 1.617,32 zł (71 dni x 42,00 zł – 1.365,00 zł). Wobec tego zasądzono na rzecz powoda kwotę 1.617,32 zł.

W zakresie dochodzonego przez powoda odszkodowania co do kosztów holowania uszkodzonego pojazdu z miejsca zdarzenia do serwisu powoda tj. co do kwoty 329,39 zł wskazać należy, że stawka holowania w wysokości 487,80 zł netto była stawką rynkową i występowała na rynku lokalnym. Pozwany z tytułu holowania wypłacił 270,60 zł, zatem roszczenie powoda obejmujące dopłatę do kosztów holowania w kwocie 329,39 zł należało zatem uznać za zasadne.

W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6.596,11 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty:

- 329,39 od dnia 9 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty

- 6.266,72 zł od dnia 18 sierpnia 2023 r. do dnia zapłaty (pkt 1 sentencji wyroku).

Co do roszczenia odsetkowego należy wskazać, że zgodnie z art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Z przywołanego przepisu wynika, że odsetki należą się wierzycielowi od chwili, gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego wymagalnego. Zgodnie z treścią art. 455 k.c., jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do jego wykonania. Powód żądał odsetek w zakresie holowania począwszy od dnia 9 czerwca 2023 r., natomiast w zakresie najmu pojazdu zastępczego oraz przechowywania pojazdu uszkodzonego od dnia 18 sierpnia 2023 tj. od dnia następującego po dniu, w którym upłynął ustawowy termin na wypłatę odszkodowania określony w art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., uznając, iż pozwany jako strona przegrywająca jest zobowiązany zwrócić powodowi poniesione przez niego koszty procesu w kwocie 2.217,00 zł, na które składają 400,00 zł tytułem uiszczonej opłaty od pozwu, 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa oraz kwota 1.800,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Sędzia Paulina Matysiak