Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 listopada 2025 roku

Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w P. Wydział I Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Paulina Matysiak

Protokolant: p.o. stażysty D. R.

po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 roku w Poznaniu

na rozprawie

sprawy z powództwa Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P.

przeciwko M. M.

o zapłatę

oddala powództwo.

Sędzia Paulina Matysiak

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 1 lipca 2024 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, że pozwany M. M. ma zapłacić powodowi kwotę 2.756,19 zł z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi:

a)  od kwoty 918,73 zł od 16 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty,

b)  od kwoty 918,73 zł od 16 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty,

c)  od kwoty 918,73 zł od 16 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty,

oraz o orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym, że pozwany ma zapłacić powodowi koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W przypadku złożenia sprzeciwu od nakazu zapłaty lub skierowania sprawy do rozpoznania na rozprawie, powód wniósł żądanie analogiczne, z wyłączeniem co do żądania wydania nakazu zapłaty.

W uzasadnieniu powód wskazał, że wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2020 r. pozwany wniósł o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym w następstwie wystąpienia (...) 19. Pozwany wnioskował o przyznanie kwoty w wysokości 2.756,19 zł. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie, a wnioskowana kwota wypłacona w trzech transzach 16 grudnia 2020 r. Po zakończeniu okresu, na który udzielono dofinansowanie pozwany został wezwany pismem z dnia 2 kwietnia 2021 r. do złożenia rozliczenia otrzymanych środków. Pozwany nie wykonał obowiązków wynikających z łączącej strony umowy i nie złożył rozliczenia, w związku z tym pismem z dnia 26 grudnia 2022 r. został ponownie wezwany do złożenia rozliczenia oraz określonych dokumentów. Mając na względzie, że pozwany nie poddał się kontroli, powód wezwał pozwanego do zwrotu całości otrzymanych środków wraz z odsetkami. Powód wskazał, iż strony łączyła umowa, na podstawie której pozwanemu wypłacono środki pochodzące z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zgodnie z § 5 ust. 3 ww. umowy w razie odmowy poddania się przez Beneficjenta kontroli lub w razie faktycznej niemożności przeprowadzenia kontroli, o której mowa w § 4, Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu na rachunek bankowy Wojewódzkiego Urzędu Pracy, z którego otrzymał środki, w terminie określonym w § 3 zdanie wstępne całości środków, o których mowa w §1 ust. 1 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.

W dniu 18 września 2024 r. referendarz sądowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, orzekając zgodnie z żądaniem pozwu.

Pozwany M. M., reprezentowany przez S. M. złożył sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty zaskarżając go w całości.

W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany wskazał, że w dniu 21 sierpnia 2023 r. pismem wyjaśniającym księgowa wysłała dwa pisma z poprawkami uwzględniając decyzję poprawkowe przedstawione przez Wojewódzki Urząd Pracy. Pozwany przyznał, że popełnił błąd i nie przedstawił wyciągu bankowego gdyż wynagrodzenie pracownik otrzymał do ręki. Bazując na powyższym pozwany był pewien rozwiązania problemu, ponieważ przez blisko rok nie dostał żadnej informacji o zwrocie. Nadto pozwany wskazał, że w piśmie z dnia 23 września 2023 r. oraz z dnia 31 października 2023 r. zwrócił się do powoda o wskazanie gdzie popełnił błąd, a mianowicie jego księgowa, na żadne z powyższych pism pozwany nie dostał żadnej informacji.

W piśmie procesowym z dnia 22 kwietnia 2025 r. strona powodowa wskazała, że obowiązek rozliczenia otrzymanego dofinansowania wynikał z ustawy i umowy łączącej strony, a w piśmie z dnia 16 grudnia 2022 r. wskazano braki, które powinny być uzupełnione przez pozwanego. Nadto powód podkreślił, że braki w rozliczeniu zostały również wymienione w wezwaniu do zapłaty z dnia 1 sierpnia 2023 r., a pozwany do dnia sporządzenia niniejszego pisma nie uzupełnił braków, tj. nie przedłożył wykazu pracowników, potwierdzeń uiszczenia zaliczki na podatek dochodowy oraz uiszczenia składek na ubezpieczenie społeczne, a także dokumentów potwierdzających przekazanie wynagrodzenia pracownikom, zgodnie z § 3 ust 2 pkt 2 umowy pozwany winien przedstawić wykaz pracowników aktualny na dzień składaniu wniosku sporządzany według wzoru. Jednoczenie pozwany zaprzeczył jakoby jedynym brakiem rozliczenia było nieprzedłożenie potwierdzeń przelewów wynagrodzeń na rzecz pracowników oraz jakoby pisma pozwanego z dnia 26 września 2023 r. oraz z dnia 31 października 2023 r. pozostały bez odpowiedzi.

W dalszym toku postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskiem datowanym na dzień 19 sierpnia 2020 r. pozwany M. M. Firma (...) wniósł do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia (...) 19. Przedmiotem wniosku było przyznanie środków na wypłatę świadczeń od dnia 1 sierpnia 2020r. z tytułu przestoju ekonomicznego dla 1 pracownika, przysługujących za okres 3 miesięcy z przeznaczeniem na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w kwocie 2.756,19 zł.

dowód: wniosek nr (...) z dnia 19 sierpnia 2020r. (k. 7 – 9).

Na podstawie wskazanego wniosku pomiędzy Dyrektorem Wojewódzkiego Urzędu Pracy, a pozwanym została zawarta umowa o wypłatę świadczeń, na podstawie której Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy przekazał środki na wypłatę świadczeń określonych szczegółowo we wniosku (§ 1 ust. 1 umowy), w ramach umowy beneficjent zobowiązał się wykorzystać środki na warunkach określonych w umowie, zgodnie z celami na jakie uzyskał, określonymi we wniosku (§ 2 ust.1 i 2 umowy). W terminie do 30 dni po upływie okresu, o którym mowa w § 2 ust 2 beneficjent miał złożyć do właściwego Wojewódzkiego Urzędu Pracy: dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystywania środków, o których mowa w § 1 ust. 1 oraz dokumenty potwierdzające zatrudnienie pracowników, na których otrzymał świadczenie przez okres wskazany w § 2 ust 2 (§ 3 ust. 1). W § 5 ust. 2 umowy przewidziano, że w razie wykorzystania środków niezgodnie z warunkami określonymi w umowie lub we wniosku, beneficjent zobowiązany będzie do zwrotu na rachunek bankowy Wojewódzkiego Urzędu Pracy środków, w części wykorzystywanej niezgodnie z warunkami określonymi w umowie lub we wniosku. Na podstawie wskazanej umowy beneficjent zobowiązany był do złożenia rozliczenia w zakresie uzyskanych środków. Zgodnie zaś z § 5 ust. 3 umowy, w razie odmowy poddania się przez Beneficjenta kontroli lub w razie faktycznej niemożności przeprowadzenia kontroli, o której mowa w § 4, Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu na rachunek bankowy Wojewódzkiego Urzędu Pracy, z którego otrzymał środki, w terminie określonym w §3 zdanie wstępne (30 dni) całości środków, o których mowa w § 1 ust. 1 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.

dowód: umowa do wniosku o nr (...) z dnia 19 sierpnia 2020r. (k. 10 – 12).

Środki wnioskowane wnioskiem o nr (...) z dnia 19 sierpnia 2020 r. zostały wypłacone pozwanemu w trzech transzach po 918,73 zł każda.

okoliczność bezsporna.

Z uwagi na nie niezłożenie przez pozwanego dokumentów potwierdzających prawidłowość wykorzystania środków oraz dokumentów potwierdzających zatrudnienie pracownika, na którego przekazano świadczenia, powód pismem z dnia 2 kwietnia 2021 r. wezwał pozwanego do rozliczenia otrzymanych środków, w dodatkowym terminie 14 dni od momentu otrzymania pisma, pod rygorem zwrotu całości otrzymanych środków z odsetkami. Pismo zostało odebrane w dniu 6 kwietnia 2021 r.

dowód: pismo z dnia 2 kwietnia 2021 r. (k.12), potwierdzenie nadana i odbioru przesyłki (k.13).

W nawiązaniu do powyższej korespondencji dotyczącej rozliczenia wniosku, powód pismem z dnia 16 grudnia 2022 r. ponownie wezwał pozwanego do rozliczenia otrzymanych środków, w dodatkowym terminie 30 dni od momentu otrzymania pisma, pod rygorem zwrotu całości otrzymanych środków z odsetkami. Jednocześnie powód w piśmie wskazał, że termin na rozliczenie dofinansowania upłynął w dniu 15 stycznia 2021 r. i zaznaczył, że nie uzupełniono wymaganej dokumentacji w sposób prawidłowy w postaci nieprzedłożenia:

1)  wykazu pracowników sporządzonego na dzień złożenia wniosku, w oparciu o który podmiot złożył wniosek (w formie elektronicznej plik E., na płycie CD bądź pendrive),

2)  prawidłowo uzupełnionego wykazu pracowników (kalkulator rozliczeniowy w formie E.), którym przekazano pomoc otrzymaną z FGŚP za każdy miesiąc, w którym pobierano wsparcie.

Nadto powód wskazał, że na podstawie art. 31zo ww. ustawy uprawniony skorzystał ze zwolnienie w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych na łączny okres 2 miesięcy. Zgodnie z art. 15g ust 18 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...) 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych podmiot nie może otrzymać pomocy, jeśli uzyskał już ją w odniesieniu do tych samych pracowników w zakresie takich samych tytułów wypłat na rzecz ochrony miejsc pracy przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

Pismo zostało doręczone 21 grudnia 2022 r.

dowód: pismo z dnia 16 grudnia 2022 r. (k.14 – 15), potwierdzenie nadana i odbioru przesyłki (k.16).

W związku z niewywiązania się z obowiązku rozliczenia i nie przedłożenia dokumentacji potwierdzającej wydatkowania środków powód pismem z dnia 1 sierpnia
2023 r. na podstawie § 5 ust 3 umowy o świadczeniach na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wezwał pozwanego do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania kwoty 2.756,19 zł z tytułu otrzymanych środków oraz odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, do naliczenia których zobowiązany jest beneficjent, za okres od dnia przekazania każdej z transz do dnia zapłaty włącznie.

Pismo zostało doręczone w dniu 3 sierpnia 2023 r.

dowód: pismo z dnia 1 sierpnia 2023 r. (k.17), potwierdzenie nadana i odbioru przesyłki (k.18).

Pismem z dnia 21 sierpnia 2023 r. pozwany poinformował powoda, iż dwukrotnie wysyłał poprawioną dokumentację. Wskazał, iż jedyny dokument, którego nie dołączył to wyciąg bankowy, gdyż pracownik otrzymywał wynagrodzenie do ręki, gdyż nie posiada rachunku bankowego.

Pozwany kilkukrotnie odwoływał się od decyzji powoda, jednak bezskutecznie. Pozwany pismem z dnia 25 września 2023 r. oraz pismem z dnia 30 października
2023 r. zwrócił się z zapytaniem oraz prośbą o uzasadnienie decyzji do powoda w sprawie zwrotu środków, ponieważ zdaniem pozwanego spełnił on wszystkie wymagania związane ze złożeniem dokumentacji.

W odpowiedzi na pisma pozwanego powód pismem z dnia 26 października 2023 r. oraz pismem z dnia 17 listopada 2023 r. poinformował, że nadal brak jest podstaw do zmiany stanowiska odnośnie zwrotu środków z naliczonymi należnymi odsetkami, jednocześnie wskazując, że swoje stanowisko uzasadnił w piśmie z dnia 31 sierpnia 2023 r, dotyczącym zwrotu całości otrzymanych świadczeń i nadal podtrzymuje przedstawioną w nim argumentację.

dowód: pismo z 21 sierpnia 2023 r. (k. 33), oświadczenie Ł. M. (k. 68), oświadczenie A. N. (k. 69), pismo z 26 września 2023 r. (k. 57), pismo z 26 października 2023 r. wraz z potwierdzeniem odbioru (k. 59-60), pismo z 30 października 2023 r. (k. 58), pismo z 17 listopada 2023 r. wraz z potwierdzeniem odbioru (k. 61-62)

W sierpniu, wrześniu i październiku 2020 r. pracownik pozwanego otrzymał świadczenia przeciw zwalczaniu i przeciwdziałaniu (...) 19 wraz z wynagrodzeniem do ręki, ponieważ nie posiada konta bankowego. Z uwagi na wypłacenie wynagrodzenia pracownikowi do ręki A. N. wysłała sporządzone dokumenty bez potwierdzenia przelewu wynagrodzenia.

Dowód: oświadczenie Ł. M. z dnia 29 maja 2025 r. (k.68), oświadczenie A. N. z dnia 29 maja 2025 r. (k.69).

Pismem z dnia 22 lipca 2025 r. pozwany uzupełnił braki dotyczące rozliczenia z Wojewódzkim Urzędem Pracy w P. w postaci wykazu pracowników sporządzonego na dzień złożenia wniosku oraz potwierdzenia przelewu na opłaty oraz podatek odprowadzony od pracownika na składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Dowód: pismo z dnia 22 lipca 2025 r. (k.79), potwierdzenia przelewów (k.83 – 84).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dokumentów i wydruków, których treść ani autentyczność ostatecznie nie była przez strony kwestionowana.

Część dokumentów została przedstawiona w postaci kserokopii, które nie zostały w toku procesu zakwestionowane przez strony, a więc Sąd przyjął je w poczet materiału dowodowego sprawy uznając, że stanowią one wiarygodny dowód pośredni na istnienie i treść dowodów właściwych, dokonując w oparciu o nie ustaleń stanu faktycznego sprawy. Okoliczność, że tego typu dowody mogą być modyfikowane, nie pozbawia ich zarazem mocy dowodowej (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 13 stycznia 2017 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 2111/15, Legalis nr 1576864).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo okazało się bezzasadne i podlegało oddaleniu w całości.

Powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 2.756,19 zł z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od kwoty 918,73 zł od 16 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty, od kwoty 918,73 zł od 16 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 918,73 zł od 16 grudnia 2020 r. do dnia zapłaty. Powód wywodził roszczenie z faktu skorzystania przez pozwanego ze świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników w przypadku wystąpienia spadku przychodów w następstwie wystąpienia (...)19 obejmującego przyznanie środków dla 1 pracownika na 1 etat, za okres 3 miesięcy z przeznaczeniem na dofinansowanie wynagrodzenia. Wskazał, że pozwany nie złożył rozliczenia w terminie, w tym nie złożył go mimo wezwania.

Powyższe roszczenie strona powodowa wywodziła z art. 15g ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2024.340 t.j., dalej ustawa covidowa).

Zgodnie z art. 15g ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu na dzień złożenia wniosku, przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057) oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia (...)19, państwowa lub prowadzona wspólnie z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego instytucja kultury, w rozumieniu ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 194), u której wystąpił spadek przychodów w następstwie wystąpienia (...)19, a także kościelna osoba prawna działająca na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła (...) w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, oraz jej jednostka organizacyjna, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia (...)19.

Stosownie do art. 15g ust. 2 ww. ustawy, podmiotom, o których mowa w ust. 1 i ust. 1a, przysługują środki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, 321, 568,695 i 875) od przyznanych świadczeń, o których mowa w ust. 1 i ust. 1a.

W myśl art. 15 g ust. 8 ww. ustawy, podmioty, o których mowa w ust. 1 i 1a, mogą obniżyć wymiar czasu pracy pracownika maksymalnie o 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalane na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Stosownie do art. 15 g ust. 10 ww. ustawy, wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 8, wypłacane przez podmioty, o których mowa w ust. 1, jest dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości połowy wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 8, jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku, o którym mowa w ust.1.

Zgodnie z art. 15g ust. 16 ww. ustawy, świadczenia, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz środki, o których mowa w ust. 2, przysługują przez łączny okres 3 miesięcy, przypadających od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.

W myśl art. 15g ust. 17b ustawy covidowej, rozliczenie przez wojewódzkie urzędy pracy przekazanych uprawnionym podmiotom świadczeń, o których mowa w ust. 1 i 1a, lub środków, o których mowa w ust. 2, następuje dwuetapowo w drodze:

1)  wstępnej weryfikacji rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i dokumentacji, potwierdzającej wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przekazanych świadczeń i środków, o których mowa w ust. 1, 1a lub 2, polegającej w szczególności na analizie jej kompletności, prawidłowości złożonych przez beneficjentów oświadczeń oraz weryfikacji kwot przekazanych i faktycznie wykorzystanych środków, której dokonuje się w terminie 60 dni od dnia złożenia prawidłowych i kompletnych rozliczenia i dokumentacji potwierdzającej dane zawarte w rozliczeniu;

2)  końcowej weryfikacji dokumentacji, potwierdzającej wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem przekazanych świadczeń i środków, o których mowa w ust. 1, 1a lub 2, i ostatecznego zatwierdzenia przekazanego rozliczenia otrzymanych środków na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, która może zostać dokonana w okresie 3 lat od dnia upływu terminu do złożenia rozliczenia i dokumentacji potwierdzającej dane zawarte w rozliczeniu, wynikającego z umowy zawartej przez uprawniony podmiot z dyrektorem wojewódzkiego urzędu pracy.

Stosownie do treści art. 15g ust. 17d ustawy Dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy może przeprowadzać, w okresie pobierania świadczeń, o których mowa w ust. 1 lub 1a, oraz w okresie 3 lat po zakończeniu tego okresu, kontrole podmiotu, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w zakresie wydatkowania środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń zgodnie z przeznaczeniem i w tym celu może żądać okazania wszelkiej dokumentacji z tym związanej oraz żądać złożenia stosownych wyjaśnień. Kontrola może być prowadzona w kontrolowanym podmiocie lub w wojewódzkim urzędzie pracy.

Legitymacja czynna powoda nie budziła wątpliwości Sądu wobec treści art. 57 ustawy z dnia 14 maja 2020 roku o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa (...)2. Zgodnie z tym przepisem, w sprawach wynikających z art. 15g ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywany.

Podstawę prawną żądania pozwu stanowił art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c. Art. 410 § 2 k.c. stanowi, że świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Zgodnie z art. 405 k.c. kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

Dla uwzględnienia żądania pozwu w tym zakresie konieczne było łączne wykazanie obydwu przesłanek, tj. faktu spełnienia świadczenia i faktu ustania podstawy świadczenia, a ciężar dowodu co do tych okoliczności, spoczywał na stronie powodowej. Stosownie bowiem do treści art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Strona powodowa w niniejszej sprawie temu obowiązkowi sprostała przedkładając na poparcie swych twierdzeń dokumenty, których treści strona pozwana co do zasady nie kwestionowała. Jednakże w ocenie Sądu wystąpiły inne okoliczności uzasadniające oddalenie żądania zapłaty.

Kierując się powyższym, Sąd przede wszystkim stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie był w zasadzie pomiędzy stronami sporny. Pozwany przyznał i nie kwestionował tego, że otrzymał od powoda środki na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP określone we wniosku, na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników – do wynagrodzeń 1 pracownika należnych za miesiąc sierpień, wrzesień i październik 2020 r. Nie kwestionował przyznanej kwoty dofinansowania i dat jej przyznania.

Spór między stronami dotyczył tego czy pozwany w prawidłowy sposób dokonał rozliczenia z powodem otrzymanych środków.

Zważając na stanowiska stron, a także mając na uwadze cel otrzymanego przez pozwanego dofinansowania, okoliczności jego przyznania, Sąd wziął pod uwagę fakt, iż pozwany dokonał w toku postępowania rozliczenia otrzymanych środków wymaganego ustawą i zawartą z powodem umową. Na te okoliczność przedstawił dokumenty pozwalające na ustalenie, że zgodnie z zawartą umową i w myśl ww. zapisów ustawy, faktycznie rozliczył prawidłowo otrzymane dofinansowanie na wynagrodzenia pracowników objętych wnioskiem. Przedłożone przez pozwanego w toku procesu dokumenty, pozwoliły Sądowi na ustalenie zakresu i sposoby przeznaczenia otrzymanych przez niego środków.

Sąd ustalił, że w okresie objętym dofinansowaniem pozwany zatrudniał jednego pracownika, który otrzymywał wynagrodzenie w formie gotówkowej z uwagi na brak rachunku bankowego. Okoliczność ta została potwierdzona zarówno przez samego pracownika, który złożył pisemne oświadczenie, jak i przez księgową prowadzącą obsługę finansowo-księgową działalności pozwanego. Z tego względu pozwany nie był w stanie przedłożyć dokumentu w postaci wyciągu bankowego, gdyż wynagrodzenie nie było wypłacane przelewem.

I tak, analizując przedstawione przez pozwanego dokumenty rozliczeniowe, Sąd stwierdził, że z otrzymanego od powoda wsparcia pozwany spożytkował środki w sposób należyty, wydał je na wynagrodzenie pracownika. Finalnie rozliczenie pozwanego jest prawidłowe i jako takie w ocenie Sądu nie powinno podlegać zwrotowi.

Sąd uznał, że pozwany w istocie dokonał rozliczenia środków otrzymanych z FGŚP, chociaż dopiero w toku niniejszego postępowania, jednak z całokształtu jego zachowań wynika, iż podejmował on realne i konsekwentne próby wykonania obowiązku rozliczenia wobec powoda. Pozwany zwracał się do powoda o wskazanie ewentualnych nieprawidłowości oraz o wyjaśnienia, a wszelką korespondencję kierował za pośrednictwem profesjonalnego biura rachunkowego, na którego rzetelności i wiedzy specjalistycznej polegał.

Zdaniem Sądu nawet gdyby przyjąć, iż rozliczenie nie zostało dokonane w zakreślonym terminie, to w toku procesu pozwany dołożył należytej staranności, aby wyjaśnić wszystkie budzące wątpliwości okoliczności i wykazać, że przyznane dofinansowanie zostało wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem.

Ponadto w ocenie sądu zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje art. 5 k.c., a roszczenie powoda o zwrot przez pozwanego kwoty 2.756,19 zł jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu powyższego artykułu. Przepis art. 5 k.c. pozbawia ochrony takie korzystanie z przysługującego uprawnienia, które byłoby sprzeczne z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub z zasadami współżycia społecznego.. Instytucja ta ma zapobiegać sytuacjom, w których dochodzenie przez stronę formalnie przysługującego jej prawa prowadziłoby do skutków sprzecznych z zasadami współżycia społecznego.

Wskazać należy również, że klauzula generalna z art. 5 k.c. dotyczy oceny zachowania uprawnionego wobec dłużnika lub oceny w szerszym kontekście społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2019 r., VI ACa 330/18). Brak definicji ustawowej wskazanych w podnoszonym przepisie terminów sprawia, że każdorazowo należy dokonywać indywidualnej analizy okoliczności danej sprawy oraz ich oceny w szerokim, społecznym kontekście, mając na uwadze zasady słuszności.

Mając na względzie obecną w czasie zawarcia umowy pomiędzy pozwanym M. M. a Wojewódzkim Urzędem Pracy sytuację w kraju i na świecie spowodowaną epidemią (...) 19, za cel przedmiotowego kontraktu (oraz innych, podobnych programów pomocowych oferowanych przez wiele instytucji publicznych) przyjąć należy pomoc przedsiębiorcom w zwalczaniu skutków kryzysu gospodarczego oraz w utrzymaniu w miarę stabilnej sytuacji prowadzonych przez nich działalności gospodarczych, w szczególności w zakresie utrzymania miejsc pracy.

W ocenie Sądu ten cel dotacji został przez pozwanego w pełni zrealizowany. Jedynym uchybieniem ze strony beneficjenta programu było przekroczenie obowiązującego w treści umowy terminu rozliczenia wykorzystania tych środków. Ponownie należy podkreślić, że uchybienie temu terminowi nie wynikało z celowego zamierzonego działania strony pozwanej, ponieważ jak wskazują dokumenty przedłożone przez strony niniejszego postępowania, była ona w stałym kontakcie z powodem, co pokazuje, zdaniem Sądu, że pozwany wskazywał na chęć właściwego rozliczenia wniosku. Sąd miał na uwadze bardzo wyjątkowo sytuację związaną z pandemią (...)19 i szczególnymi zdarzeniami i ograniczeniami gospodarczymi. Szeroko zakrojone wsparcie publiczne dla przedsiębiorców, w ocenie Sądu, nie powinno podlegać zwrotowi z uwagi na wyłącznie formalne okoliczności, tj. nieterminowe rozliczenie dofinansowania. W przypadku należytego rozliczenia przed Sądem orzekającym możliwe jest zmniejszenie kwoty podlegające zwrotowi, albowiem tego wymagają zasady współżycia społecznego wypływające z art. 5 k.c. i zaufania do państwa prawa i jego administracji. Jeżeli środki zostały prawidłowo wydatkowane, czyli na utrzymanie stanowisk pracy oraz składki społeczne i podatek dochodowy - ergo w konsekwencji i tak wróciły do Skarbu Państwa, następcze ich dochodzenie z formalnych przyczyn jest niewłaściwym postępowaniem władzy publicznej. Powód winien, realizując zadania administracji publicznej dołożyć właściwych starań umożliwiających pozwanemu rozliczenie dofinansowania, tym gdy wartość samego dofinansowania i poziom skomplikowania jego przyznania był niewielki.

Wobec powyższego uznać należy, że żadne dobro (ani publicznoprawne, ani prywatnoprawne) nie zostało w tej sytuacji naruszone. Czynności podejmowane przez pozwanego, w postaci wnioskowania o objęcie programem pomocowym służącym utrzymaniu miejsc pracy oraz stabilności prowadzonej działalności gospodarczej, stanowiły wyraz troski o sytuację ekonomiczną firmy oraz zatrudnionych w niej pracowników. Skoro pozwany w toku postępowania wykazał, że środki otrzymane przez powoda rozporządził zgodnie z zawartą umową, to trudno jest uznać, iż nie zrealizował celu przedmiotowej umowy, a tym samym celu jaki przyświecał organom władzy państwa polskiego przy wprowadzeniu w życie aktów prawnych (ustaw) umożliwiających poszczególnym jednostkom wsparcie dla przedsiębiorców.

Żądanie zwrotu świadczenia w okolicznościach faktycznych sprawy, przy uwzględnieniu dobrej wiary i współpracy pozwanego oraz braku szkody po stronie powoda, stałoby w sprzeczności z funkcją pomocową programu i mogłoby podważyć zaufanie obywateli do organów administracji publicznej.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że powód domagając się zwrotu prawidłowo wykorzystanych środków pieniężnych nadużywa prawa podmiotowego wynikającego z umowy.

Mając na względzie powyższe Sąd oddalił powództwo w całości.

Sędzia Paulina Matysiak