Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 stycznia 2024 r.

Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, Wydział IV Rodzinny i Nieletnich

w składzie

Przewodniczący: sędzia Kamila Charzyńska

Protokolant: stażysta Michał Pietrasik

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2024 r. w Poznaniu

sprawy

z powództwa małoletniego W. R. reprezentowanego przez matkę J. I.

przeciwko: K. R. (1)

o podwyższenie alimentów

1.  zasądza od pozwanego K. R. (1) na rzecz małoletniego powoda W. R., ur. (...), podwyższone alimenty w kwocie po 1 600 zł (jeden tysiąc sześćset złotych) miesięcznie począwszy od dnia 21 kwietnia 2023 r., płatne z góry do 10. dnia każdego miesiąca do rąk matki małoletniego powoda – J. I., z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności którejkolwiek z rat i to w miejsce alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie sygn. I ACa 391/15;

2.  wyrokowi w punkcie 1 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności;

3.  zasądza od pozwanego K. R. (1) na rzecz małoletniego powoda W. R. kwotę 3600 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

4.  nakazuje ściągnąć od pozwanego K. R. (1) na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu kwotę 750 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, od uiszczenia której małoletni powód był zwolniony z urzędu.

Sędzia Kamila Charzyńska

UZASADNIENIE

Pozwem z 21 kwietnia 2023 r. małoletni powód W. R. zastępowany przez przedstawiciela ustawowego - matkę J. I., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o podwyższenie alimentów zasądzonych na jego rzecz od pozwanego K. R. (1) z kwoty 700 zł miesięcznie do kwoty po 1.600 zł miesięcznie płatnej z góry do 10-go dnia każdego miesiąca do rąk matki małoletniego powoda z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, a to w miejsce alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 391/15. Dodatkowo, powód wniósł o wydanie zabezpieczenia na czas trwania postępowania poprzez zobowiązanie pozwanego do płacenia na rzecz małoletniego W. R. tytułem podwyższonej renty alimentacyjnej kwoty po 1.500,00 zł miesięcznie, płatnej z góry do 10-go dnia każdego miesiąca do rąk matki małoletniego z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia płatności którejkolwiek z rat.

W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z 9 lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt XII 1410/12 rozwiązał małżeństwo J. R. i K. R. (1) zawarte 8 sierpnia 2008 r. poprzez rozwód bez orzekania o winie. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem W. R. ur. (...) Sąd powierzył matce dziecka, zaś kosztami utrzymania małoletniego obciążył obie strony. Po złożonej przez matkę dziecka apelacji, Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 r. zasądził od pozwanego na rzecz małoletniego rentę alimentacyjną w kwocie 700 zł miesięcznie płatną do rąk matki.

Obecnie doszło do istotnej zmiany stosunków w rozumieniu art. 138 k.r.o. Koszty utrzymania małoletniego od czasu orzeczenia rozwodu jego rodziców w 2015 r. istotnie wzrosły, a zasądzone wówczas kwoty nie pokrywają usprawiedliwionych potrzeb powoda. Małoletni w sierpniu 2023 r. skończy 13 lat, uczęszcza do VII klasy szkoły podstawowej. Wkracza w etap dojrzewania, co skutkowało gwałtownym wzrostem potrzeb. Więcej je, zużywa większą ilość kosmetyków, pozostaje pod opieką fizjoterapeuty, dentysty, ortodonty, uczęszcza na zajęcia dodatkowe takie jak basen czy język angielski, potrzebuje dodatkowych środków na swoje drobne wydatki. Nie bez znaczenia pozostaje również ogólny wzrost kosztów życia związany z kryzysem gospodarczym, który przełożył się chociażby na wzrost kosztów utrzymania mieszkania, w którym małoletni zamieszkuje wraz z matką, ojczymem i bratem. Aktualny koszt utrzymania małoletniego to kwota 3.350,00 zł miesięcznie. Dodatkowo, małoletni potrzebuje kwoty 416,00 zł na wypoczynek letni i zimowy, co łącznie sprowadza się do kwoty 3.766,00 zł miesięcznie. Pozwany jest osobą posiadającą wyższe wykształcenie, jest magistrem inżynierem budownictwa komunikacyjnego i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie ok. 13.000,00 zł miesięcznie. Matka małoletniego jest na stanowisku sprzedawcy za wynagrodzeniem 3.373,67 zł brutto. Wszelkie koszty związane z utrzymaniem i wychowaniem syna stara się ponosić sama wraz z aktualnym mężem, jednakże korzysta z pomocy rodziców.

W odpowiedzi na pozew złożonej skutecznie 23 czerwca 2023 r. pozwany K. R. (1), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie od niego na rzecz jego małoletniego syna W. R. alimentów w kwocie 800,00 zł miesięcznie płatnych do 10-go dnia każdego miesiąca do rąk matki małoletniego wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat w miejsce alimentów uprzednio zasądzonych, czym pozwany uznał powództwo do kwoty po 800,00 zł miesięcznie, zaś w pozostałem części wniósł o oddalenie powództwa. Pozwany przychylił się również do wniosku o ustanowienie zabezpieczenia do kwoty 800,00 zł, w pozostałem części wniósł o oddalenie wniosku o zabezpieczenie.

W uzasadnieniu pozwany wskazał, że wykazywane w pozwie koszty utrzymania strony powodowej są znacznie zawyżone i nierealistyczne, a dodatkowo strona nie wykazała, jakie konkretnie istotne zmiany stosunków nastąpiły od czasu ostatniego orzekania o alimentach, które uzasadniałyby tak znaczącą podwyżkę renty alimentacyjnej. Pozwany jest dzieckiem zdrowym i prawidłowo się rozwijającym, zaś w ocenie pozwanego koszt jego miesięcznego utrzymania to 1.485,00 zł, na który to koszt składają się następujące wydatki: 500,00 zł na wyżywienie, 150,00 zł na odzież i obuwie, 300,00 zł na zajęcia dodatkowe z angielskiego i basenu, 30,00 zł na leki, 50,00 zł na kosmetyki i środki czystości, 50,00 zł na wydatki szkolne, 200,00 zł wydatków mieszkalnych, 30,00 zł kosztów dojazdu, 25,00 zł fryzjer i 150,00 zł wakacje. Pozwany zakwestionował inne wydatki na utrzymanie powoda co do zasady lub co do wysokości. W jego ocenie powód wydaje za dużo na zajęcia z języka angielskiego i basen. W ocenie pozwanego nie ma również podstaw do wliczania do zakresu usprawiedliwionych potrzeb małoletniego rat kredytu hipotecznego. Nie ma również żadnej potrzeby ponoszenia jakichkolwiek kosztów związanych z lekami i leczeniem, gdyż pozwany opłaca synowi pakiet M., z którego może w razie potrzeby skorzystać nieodpłatnie. Pozwany zakwestionował również wydatki na paliwo i ubezpieczenie pojazdu, a także wydatki szkolne jako zawyżone, które nie powinny przekraczać kwoty 50,00 zł miesięcznie. W ocenie pozwanego, uzasadnionym kosztem nie jest również kieszonkowe i koszt prezentów urodzinowych dla kolegów syna.

Pozwany zatrudniony jest w firmie budowlanej i osiąga z tego tytułu średnie wynagrodzenie w kwocie 12.000,00 zł netto. Podejmuje on pracę zgodną z jego wykształceniem i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykorzystuje on więc w pełni swoje zdolności zarobkowe. Miesięczny koszt utrzymania pozwanego opiewa na kwotę ok. 10,000,00 zł. Pozwany ma na utrzymaniu swojego drugiego małoletniego syna K.. Wysoki koszt utrzymania pozwanego wynika w głównej mierze z dużego poziomu jego zadłużenia. Pozwany choruje na dyskopatię, tachykardię i napadowe migotanie przedsionków, przeszedł operację kolana i musi ponosić koszt obstrzykiwania go kwasem hialuronowym, cierpi również na alergię. Żona pozwanego prowadzi działalność gospodarczą, która do tej pory przynosi straty. Syn K. jest dzieckiem chorowitym. Matka powoda dwukrotnie była zagrożona nakazaniem zapłaty za utrudnianie kontaktów pozwanego z synem. Kontakt z synem pozwany ma bardzo krótki i kontakty te odbywają się zawsze w obecności matki.

Dnia 26 lipca 2023 r. Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu wydał w niniejszej sprawie postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia, zgodnie z którym pozwany został zobowiązany do comiesięcznego łożenia na małoletniego powoda podwyższonych alimentów w kwocie 1.300,00 zł miesięcznie. Dnia 25 września 2023 r. pozwany złożył na ww. postanowienie zażalenie, które postanowieniem Sądu Okręgowe w Poznaniu z 6 listopada 2023 r. zostało oddalone.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W. R. urodził się (...) Pochodzi ze związku małżeńskiego J. I. i K. R. (1). Małżeństwo rodziców powoda zawarte zostało zawarte 8 sierpnia 2008 r., zaś rozwiązane zostało na mocy wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 lutego 2015 r.

Podczas poprzedniego orzekania w przedmiocie alimentów małoletni powód miał 5 lat i zamieszkiwał wraz z matką i jej partnerem w mieszkaniu należącym do jego babci od strony matki. Był emocjonalnie związany z ojcem, z którym utrzymywał regularny kontakt. Sąd przyjął, iż miesięczne koszty utrzymania powoda oscylowały wokół kwoty 1000 zł miesięcznie i przez wzgląd na większe zaangażowanie wychowawcze matki powoda uznał, że ojciec winien uiszczać większą część tej kwoty.

K. R. (1) miał w tamtym okresie 2 źródła dochodu – własną działalność gospodarczą oraz dochody z tytułu umowy o pracę na stanowisku zastępcy kierownika zespołu w pracowni projektowej za wynagrodzeniem 3.200 zł. Łącznie zarabiał ok. 3.600 zł miesięcznie. Pozwany spłacał ratę kredytu hipotecznego w kwocie po 1.500 zł miesięcznie, na utrzymanie domu przeznaczał kwotę 800 zł miesięcznie.

Aktualnie powód W. R. ma 13 lat, jest uczniem VIII klasy szkoły podstawowej. Uczęszcza na naukę pływania oraz na zajęcia z matematyki i języka angielskiego. Jest dzieckiem zdrowym i prawidłowo się rozwijającym. Mieszka z matką, ojczymem i przyrodnim bratem w mieszkaniu zakupionym przez jego ojca na kredyt. Na miesięczne koszty utrzymania zajmowanego mieszkania składają się: czynsz z wodą (700 zł), opłaty za prąd (125 zł), telewizję i internet (120 zł) – łącznie około 862 zł (po 215 zł w przeliczeniu na jednego domownika).

Usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniego powoda to kwota 2.561 zł miesięcznie, na którą składają się: 215 zł udziału w kosztach utrzymania mieszkania, 700 zł żywność, 100 zł higiena i środki czystości, 125 zł wydatki szkolne (w tym doposażenie w szkole, ksero, składka klasowa, dodatkowe zbiórki, wycieczki, przybory i książki, komitet rodzicielski), 152 zł basen, 320 zł korepetycje z języka angielskiego, 280 zł korepetycje z matematyki, 50 zł paliwo, 150 zł odzież i obuwie, 60 zł leki i suplementy, 19 zł ortodonta, 50zł stomatolog, 80 zł rozrywka, 150 zł wakacje i ferie, 60 zł telefon, 50 zł kieszonkowe.

Matka małoletniego powoda posiada wyższe wykształcenie w kierunku logistyki, jest zatrudniona na pełen etat w (...) .H.U. (...) ma czas nieokreślony za wynagrodzeniem 3.490,00 zł brutto. Poza wyżej wskazanym udziałem w kosztach utrzymania mieszkania matka powoda ponosi koszt 150 zł środków czystości i kosmetyków, 100 zł dojazdy, ok. 55 zł za odzież i obuwie, fryzjer 62,50 zł, zabieg ostrzykiwania żylaków ok. 108 zł miesięcznie, 33,33 zł pończochy uciskowe, 25 zł żelazo, 800,00 zł wyżywienie. Matka powoda choruje na żylaki kończyn dolnych, zapalenie i zakrzepowe zapalenie żył oraz niedobór żelaza.

Pozwany K. R. (1) posiada wykształcenie wyższe, jest zatrudniony na stanowisku projektanta w firmie (...) S.A. na czas nieokreślony. W 2021 r. osiągnął dochód w kwocie 197.608,22 zł, zaś w roku jego dochód wyniósł 227.997,94 zł. Aktualnie zarabia średnio ok. 8.500 zł netto miesięcznie (po osiągnięciu II progu podatkowego) po tym, jak zakończył pracę na delegacji w K. w grudniu 2023 r. Pozwany mieszka z żoną, pasierbem i młodszym synem. Żona pozwanego prowadzi własną działalność gospodarczą jako komornik sądowy i osiąga obecnie dochód około 4500 zł miesięcznie. Na koszty utrzymania domu zamieszkiwanego przez pozwanego, jego żonę, młodszego syna i pasierba składają się podatek od nieruchomości 41 zł, prąd 167 zł, gaz 625 zł, woda 150 zł, śmieci 84 zł, internet+tv 150 zł, łącznie 1217 zł (po ok. 304 zł we przeliczeniu na 1 domownika). Remont w domu pozwanego zakończył się we wrześniu 2023 r. K. R. (1) poza małoletnim powodem ma jeszcze na utrzymaniu młodszego syna K., którego miesięczny koszt utrzymania opiewa na kwotę około 1880 zł (składają się na nią udział w kosztach utrzymania domu 304 zł, wyżywienie 500 zł, odzież i obuwie 100 zł, kosmetyki i środki czystości 150 zł, leki 70 zł, zajęcia dodatkowe 480 zł, koszty przedszkola 250 zł, fryzjer 25 zł). Pozwany opłaca pakiet M. (należność pobiera pracodawca przed wypłaceniem wynagrodzenia), w ramach którego małoletni powód może korzystać z usług różnego rodzaju specjalistów za darmo, w tym również stomatologa, fizjoterapeuty, rehabilitanta i alergologa. Pozwany choruje alergicznie, kardiologicznie (migotanie przedsionków), przeszedł operację stawu kolanowego i ma zalecone ćwiczenia oraz rehabilitację – na ten cel dokonał on zakupu roweru rehabilitacyjnego. Zażywa leki alergiczne oraz kardiologiczne.

Na miesięczne koszty utrzymania pozwanego składają się: koszt wyżywienia ( 800zł), utrzymania domu (304 zł), odzieży i obuwia (150 zł), środków czystości i kosmetyków (100 zł), zakupu lekarstw (350 zł), ostrzykiwania kolana ( 100 zł), paliwa (150 zł), utrzymania samochodu - czyszczenia (50 zł), ubezpieczenia domu (41zł), fryzjera (25 zł), połowa kosztów utrzymania K. (940 zł) – łącznie około 3010 zł miesięcznie. Nadto pozwany posiada zadłużenia w postaci kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego z żoną (połowa raty 1350 zł), kredytu na sprzęt AGD za ciągniętego w obecnym małżeństwie (połowa raty 140 zł), pożyczki na montaż fotowoltaiki zaciągniętej z żoną od jej siostry (połowa raty 250 zł), kredytu na rower rehabilitacyjny (150 zł) – łącznie około 1890 zł miesięcznie. Łączne wydatki pozwanego to zatem kwota 4.900,00 zł.

Pozwany z małżonką posiadał pojazd marki H. (...) r. 2018 o wartości ok. 49.000 zł, który został przez nich sprzedany w czerwcu 2023 r. za kwotę 48.000 zł. Pieniądze ze sprzedaży samochodu zostały przeznaczone na zakup nowego pojazdu za kwotę ok. 90.000 zł, który został zarejestrowany na firmę małżonki pozwanego.

Małżonka pozwanego poczyniła ze swojego majątku nakład na majątek wspólny w wysokości ok. 200.000 zł nadpłacając jedne z kredytów. Pozwany nie uiścił jednak żadnych kwot na rzecz żony tytułem spłaty jej nakładu na kredyt hipoteczny.

K. R. (1) skierował przeciwko matce powoda powództwo o naruszenie dóbr osobistych w postaci jego więzy z synem przez utrudnianie kontaktów z synem. Sąd nakazał matce powoda przeprosiny. Obecnie kontakty ojca z synem odbywają się co ok. 2 tygodnie w formie wspólnych spacerów trwających do kilkudziesięciu minut. W spacerach tych uczestniczy matka powoda. Pozwany proponował powodowi wiele atrakcji, jednak małoletni nie chciał z nich korzystać.

Dowody: odpis skrócony aktu urodzenia powoda (k. 7), faktury i paragonu (k. 8-13, 19-26, 106-109, 115-130, 141, 151-155, 160, 170-171, 185, 189, 319-330, 338 ), potwierdzenie opłat mieszkaniowych (k. 14), zaświadczenie o pobieraniu przez powoda nauki pływania (k. 15), zaświadczenie o stosunku pracy matki powoda wraz z aneksem (k.17-18, 377), zeznanie PIT pozwanego za rok 2021 (k. 50-53), zeznanie PIT pozwanego za rok 2022 (k. 55-61), zeznanie PIT żony pozwanego za rok 2022 (k. 62), zaświadczenie o zatrudnieniu pozwanego (k. 63, 76, 355), paski płacowe pozwanego (k. 64-73, 258-259, 356-359), oświadczenie K. C. (k. 104), potwierdzenia przelewów (k. 110-114, 137-139, 142-149,157-158, 161-167, 190-229), poświadczenie polisy (k. 131), dokumenty kredytowe (k. 133-136, 140), kosztorys prac remontowych (k. 156), karta wizyty ambulatoryjnej (k. 173-175, 178-183, 187, 262), karta leczenia szpitalnego (k. 176, 188), zaświadczenie lekarskie (k. 177), zalecenie lekarskie (k. 186), karta przychodów za rok 2022 i 2023 matki powoda (k. 274-275), zaświadczenie o zatrudnieniu matki powoda (k. 276), zeznanie PIT ojca powoda za rok 2021 (k. 277-284), zeznanie PIT ojca powoda za rok 2022 (k. 285-292), zeznanie matki powoda (k. 304-305), wynik badania matki powoda (k. 342, 386-388), skierowanie (k. 343), dokumentacja medyczna matki powoda (k. 344-352), zeznania świadka M. R. (k. 385-386), przesłuchanie matki powoda (k. 304-305, 386-388), przesłuchanie pozwanego (k. 388-391), dokumenty w aktach sprawy Sądu Okręgowego w Poznaniu sygn. XII C 1410/12.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dokumentów, nadto w oparciu o dowód z zeznań świadka M. R., przesłuchania pozwanego i przesłuchania matki powoda.

Wskazanym wyżej dokumentom Sąd dał wiarę, bowiem żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości ani mocy dowodowej, a Sąd nie znalazł podstaw, dla których miałby to czynić z urzędu. Wskazanym dokumentom urzędowym i prywatnym Sąd przypisał znaczenie, jakie wynika z art. 244 i 245 k.p.c.

Zeznania świadka M. R. Sąd uznał w całości za wiarygodne. Świadek zeznawała przede wszystkim o kosztach utrzymania pozwanego i jego rodziny oraz o jego funkcjonowaniu w związku z pracą w K.. Niewielkie rozbieżności w podawanych przez świadka i pozwanego kwotach nie czynią zeznań ww. niewiarygodnymi, a w ocenie Sądu wynikają z tego, kto dane kwoty wydatkuje lub otrzymuje. Zeznania świadka były też zgodne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Zeznania matki powoda były dla Sądu całkowicie wiarygodne. Jako rodzic sprawujący opiekę nad dzieckiem w przeważającym zakresie była bardzo dobrze zorientowana w sprawach życiowych dziecka, jego potrzebach, zainteresowaniach, stanie zdrowia, a nadto w kosztach utrzymania. Zeznania matki powoda były w tym zakresie jasne, logiczne, a przede wszystkim szczere i spójne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym takim jak przedstawione przez nią faktury, potwierdzenia przelewów i potwierdzenia lekarskie. Podawane przez matkę powoda kwoty odpowiadały możliwościom zarobkowym i stopie życiowej zarówno jej, jak i pozwanego. Wyliczenia i kosztorysy przedstawione przez matkę powoda odpowiadały w większości jego podstawowym, usprawiedliwionym potrzebom. Sąd zweryfikował jednak te twierdzenia w oparciu o zasady doświadczenia życiowego i zawodowego.

Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanego jedynie w części dotyczącej jego życia zawodowego i możliwości zarobkowania oraz sytuacji życiowej i zdrowotnej. Sąd zweryfikował zarazem kwoty wydatków deklarowanych przez pozwanego na jego utrzymanie, o czym więcej niżej. Nie były natomiast wiarygodne twierdzenia pozwanego co do kosztów utrzymania powoda. Nie tylko pozwany podawała je w zaniżonej wysokości, nieadekwatnej w szczególności do wieku i rozwoju powoda (tu podkreślić należy twierdzenie, że kosz żywności dla nastolatka w VIII klasie powinien być taki sam jak dla przedszkolaka). Pozwany pozostawał niezorientowany w sprawach swojego syna, między innymi nie wiedział, ile kosztować będzie nadchodząca wycieczka szkolna – twierdzenie, że koszt wyjazdu dziecka do B. to 61 zł jest sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, gdyż sam transport, nawet zorganizowany, na trasie P.-B. jest droższy. Nadto część zeznań pozwanego nastawiona była na zdyskredytowanie matki powoda i przedstawienie jej w złym świetle, w szczególności niczym nie poparte twierdzenia, że przeznaczy ona alimenty na utrzymanie całej swojej rodziny.

Sąd zważył, co następuje:

W rozpoznawanej sprawie małoletni powód W. R. domagał się zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz podwyższonych alimentów w kwocie 1.600,00 zł.

Żądanie powoda okazało się w całości zasadne i jako takie zasługiwało na uwzględnienie.

Podstawę prawną zgłoszonego żądania stanowił art. 138 k.r.o., w świetle którego w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego, w zw. z art. 133 § 1 k.r.o., zgodnie z którym rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z jego majątku wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Przez zmianę stosunków rozumie się istotne zwiększenie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji, istotne zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lub istotne zmniejszenie się możliwości zaspokajania potrzeb własnymi siłami, wskutek czego ustalony zakres obowiązku alimentacyjnego wymaga skorygowania przez stosowne zmniejszenie (aż do uchylenia) albo zwiększenie wysokości świadczeń alimentacyjnych.

Rozstrzygnięcie o żądaniu opartym na art. 138 k.r.o. wymaga porównania stanu rzeczy istniejącego w dacie uprawomocnienia się ostatniego orzeczenia o alimentach lub zawartej ugody ze stanem rzeczy istniejącym w dacie orzekania w niniejszej sprawie i stwierdzenia, czy w badanym okresie nastąpiła taka (istotna) zmiana stosunków, która uzasadnia zasądzenie w niniejszej sprawie podwyższonych alimentów na rzecz małoletnich powodów.

Od poprzedniego wyrokowania w sprawie alimentów upłynęło 8 lat. W tym czasie istotnie zmieniła się sytuacja zdrowotna i zawodowa pozwanego, jak również sytuacja życiowa powoda wpływająca na uzasadnione koszty jego utrzymania.

Na dzień uprawomocnienia się wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie alimentów małoletni miał lat 5, nie uczęszczał do szkoły, na nic nie chorował. Jego potrzeby materialne wynosiły ok. 1000,00 zł miesięcznie. W tym samym czasie pozwany uzyskiwał dochód w łącznej wysokości ok. 3.600,00 zł. Aktualnie powód ma lat 13 i wchodzi w okres dojrzewania, jest uczniem klasy VIII szkoły podstawowej, korzysta z korepetycji z języka angielskiego i matematyki, z zajęć nauki pływania na basenie. Łączny koszt jego miesięcznego utrzymania to 2.561 zł. Pozwany uzyskuje dochód w kwocie ok. 8.500 zł netto, koszty jego utrzymania oraz spłaty kredytów to łącznie 4.900,00 zł.

W ocenie Sądu na pokrycie uzasadnionych kosztów utrzymania powoda składają się 215 zł udziału w kosztach utrzymania mieszkania, 700 zł żywność, 100 zł higiena i środki czystości, 125 zł wydatki szkolne, 152 zł basen, 320 zł korepetycje z języka angielskiego, 280 zł korepetycje z matematyki, 50 zł paliwo, 150 zł odzież i obuwie, 60 zł leki i suplementy, 19 zł ortodonta, 50zł stomatolog, 80 zł rozrywka, 150 zł wakacje i ferie, 60 zł telefon, 50 zł kieszonkowe.

Sąd uwzględnił we większości podawane przez stronę powodową koszty utrzymania małoletniego W. jako uzasadnione. Sąd nie uwzględnił kosztów udziału w zajęciach z języka angielskiego 2x w tygodniu, ograniczając się jedynie do uznania tego kosztu w wymiarze jednych zajęć tygodniowo, gdyż strona powodowa nie udowodniła konieczności korzystania z zajęć w wymiarze większym. Sąd nie uwzględnił również uwzględnionego przez powoda partycypacji w kosztach związanych z eksploatacją samochodu, bowiem stanowi to nakład na majątek osobisty matki. Sąd przychylił się jedynie do części kosztów paliwa, w szczególności dlatego, że małoletni powód chodzi do szkoły pieszo, a także może korzystać z transportu zbiorowego. Sąd nie uznał wydatku na spłatę kredytu hipotecznego na mieszkanie, w którym mieszka powód, gdyż stanowi on nakład na majątek osobisty męża jego matki i nie może być uznany za obciążający finansowo powoda. W pozostałym zakresie Sąd zredukował wydatki na wyżywienie, środki czystości, wydatki szkolne, leki, wypoczynek wakacyjny i feryjny do kwot podanych powyżej z uwagi na zasady doświadczenia życiowego i zawodowego, a także możliwości zarobkowe matki powoda i rzeczywiście ponoszone przez nią wydatki. Sąd nie przychylił się również do wydatków ponoszonych na rzecz zakupu prezentów dla kolegów powoda jako wydatków, które nie są konieczne dla utrzymania powoda. Ponadto w ocenie Sądu powód nie wykazał, że zasadne i konieczne jest korzystanie przez niego z 2 zajęć tygodniowo w ramach korepetycji z języka angielskiego, a zatem wydatek ten uwzględniono w wysokości do 4 zajęć w miesiącu. Odnośnie do podniesionej przez pozwanego kwestii możliwości korzystania przez powoda z udostępnionej mu przez ojca karty M. należy wskazać, że karta ta nie zaspokoiłaby potrzeb małoletniego w zakresie udziału w zajęciach basenowych, nie pozwalała ona wszak na korzystanie z basenu powyżej 50 minut, co jest czasem niewystarczającym na zajęcia i dwukrotne przebranie się i wysuszenie. Za przebywanie na basenie poza limitem czasowym i tak należałoby dopłacać.

Oceniając sytuację majątkową pozwanego Sąd wziął pod uwagę zmianę jego sytuacji życiowej i zawodowej jaka miała miejsce w toku toczącego się postępowania, a mianowicie zaprzestanie w grudniu pracy na delegacjach w K., co wiązało się ze zredukowaniem wynagrodzenia przez brak dodatku mieszkaniowego, ale też wyeliminowało ten wydatek na wynajem mieszkania w tym mieście z budżetu pozwanego. Sąd nie uznał za uzasadnione lub wyprzedzające obowiązek alimentacyjny znacznej części podawanych przez pozwanego. Poza kredytem na rower rehabilitacyjny Sąd podzielił wszelkie zobowiązania obciążające pozwanego i jego żonę na pół, bowiem małżonka pozwanego również zobowiązana jest do łożenia na ich wspólne dziecko, podobnie jak jest zobowiązana do partycypacji w kosztach zaciągniętych wspólnie kredytów i innych zobowiązań. Nie jest tak, że kredyty i zobowiązania obciążają wyłącznie pozwanego tylko z tego tytułu, że zarabia on więcej. Przede wszystkim jednak podkreślić należy, że wszelkie zobowiązania kredytowe i pożyczkowe nie wyprzedzają obowiązku alimentacyjnego pozwanego. Sąd w kosztach utrzymania pozwanego uwzględnił ¼ kosztów utrzymania domu, w którym mieszka, jako część przypadającą bezpośrednio na niego, koszty te w zakresie K. podzielił między jego rodziców, a w pozostałym zakresie koszty utrzymania domu ponosi żona pozwanego, samodzielnie zarabiająca na swoje utrzymanie. Sąd nie uznał również za zasadne twierdzeń pozwanego, jakoby był on zmuszony do korzystania z drogiego cateringu spożywczego jako jedynego źródła odpowiedniej i zdrowej dla niego diety śródziemnomorskiej. W ocenie Sądu korzystanie z cateringu dietetycznego stanowi luksusowy zbytek, zaś pozwany może z powodzeniem przygotowywać swoje posiłki w warunkach domowych, tym bardziej że nie przebywa już na delegacji w K. (a i tam mógł je gotować w wynajmowanym mieszkaniu). Podobnie Sąd nie uznał za racjonalne podawanych przez pozwanego wydatków na utrzymanie czystości w samochodzie w kwocie 150 zł miesięcznie i zredukował tę kwotę do 50 zł uznając, iż większości prac porządkowych pozwany może dokonać samodzielnie w warunkach domowych, bowiem posiada on garaż i ogród z dostępem do prądu. Sąd nie wliczył w koszty utrzymania pozwanego również deklarowanego przez niego zobowiązania względem małżonki w wysokości 2.000 zł miesięcznie, gdyż sam pozwany zeznał, że nie uiścił jeszcze na rzecz żony żadnych kwot.

Sąd nie pozostał obojętny również na kwestię obchodzenia się pozwanego z własnym majątkiem, który przypadający mu udział w wysokości 24.000 zł ze sprzedaży samochodu zainwestował w firmę żony, gdyż to na tę firmę zarejestrowany jest zakupiony nowy pojazd za niebagatelną kwotę 90.000 zł. Zakup samochodu za taką kwotę nie jest, jak to ujął na rozprawie pozwany, normalną czynnością po otwarciu przez kogoś firmy – generuje tylko koszty dla celów podatkowych. Środki te z powodzeniem mogłyby zostać przeznaczone na alimentację syna pozwanego, gdyż obowiązki względem dziecka wyprzedzają niekorzystne przesunięcia majątkowe pozwanego i podlegają ocenie w świetle art. 136 k.r.o., który stanowi, że jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat przed sądowym dochodzeniem świadczeń alimentacyjnych osoba, która była już do tych świadczeń zobowiązana, bez ważnego powodu zrzekła się prawa majątkowego lub w inny sposób dopuściła do jego utraty albo jeżeli zrzekła się zatrudnienia lub zmieniła je na mniej zyskowne, nie uwzględnia się wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych.

Ustalając wymiar alimentów Sąd wziął również pod rozwagę, że pozwany nie sprawuje faktycznej opieki nad synem i nie partycypuje w jego wychowaniu. Pozwany ma z synem ograniczony kontakt, widują się co ok. 2 tygodnie przez kilkadziesiąt minut na wspólnym spacerze. Syn nie chce korzystać z proponowanych przez tatę ofert zajęć i atrakcji. Dodatkowo pozwany wykazuje względem swojego dziecka nieprawidłowe zachowania, między innymi negatywnie wypowiada się przy dziecku o swoim obowiązku alimentacyjnym. Uzasadnione wydatki na utrzymanie małoletniego to kwota 2.561 zł miesięcznie. Uzasadnione koszty utrzymania pozwanego to kwota 3010 zł miesięcznie, zaś jego wynagrodzenie to kwota ok. 8.500 zł miesięcznie. Nawet przy uwzględnieniu wymienionych wcześniej zobowiązań pozwanemu do dyspozycji pozostaje więc kwota 3.600 zł, z której jest on w stanie płacić alimenty w kwocie 1.600 zł na rzecz swojego syna. Mając na względzie, iż pozwany nie ponosi osobistych starań w wychowania syna, w ocenie Sądu zasadnym było obciążenie pozwanego kosztem utrzymania małoletniego kwotą 1.600,00 zł, zgodnie z żądaniem pozwu, która to kwota nie stanowi nawet 70% kosztów utrzymania powoda.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku.

Podstawę orzeczenia jak w punkcie 2 stanowił art. 333 §1 pkt 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli zasądza alimenty - co do rat płatnych po dniu wniesienia powództwa, a co do rat płatnych przed wniesieniem powództwa za okres nie dłuższy niż za trzy miesiące.

O kosztach postępowania w punkcie 3 i 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca proces obowiązana jest uiścić na rzecz drugiej strony uzasadnione koszty dochodzenia jej praw. Dodatkowo od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Strona powodowa poniosła koszt zastępstwa procesowego w kwocie 3.600,00 zł i taki też zwrot Sąd zasądził orzekając również o odsetkach. O kosztach zasądzonych w punkcie 4 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Sędzia Kamila Charzyńska