IV RC 267/23 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z 2024-02-05

WYROK CZĘŚCIOWY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 lutego 2024 r.

Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu, Wydział IV Rodzinny i Nieletnich

w składzie

Przewodniczący: Sędzia Kamila Charzyńska

Protokolant: Stażysta Paulina Bratkowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2024 r. w Poznaniu sprawy

z powództwa: M. A.

przeciwko: Ł. A.

o: zaspokojenie potrzeb rodziny

1.  Zasądza od pozwanego Ł. A. na rzecz powódki M. A. kwotę po 2200 zł (dwa tysiące dwieście złotych) miesięcznie tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny, za okres od dnia 10 sierpnia 2023 r. do 2 października 2023 r., płatną z góry do rąk powódki, do dnia 10-go każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności;

2.  wyrokowi w punkcie 1 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

sędzia Kamila Charzyńska

UZASADNIENIE

Pozwem z 10 sierpnia 2023 r. (data nadania) powódka M. A. wniosła o zasądzenie od pozwanego Ł. A. kwoty 2 200 zł miesięcznie tytułem przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, począwszy od dnia wniesienia pozwu oraz o zasądzenia kosztów postępowania. Jednocześnie powódka wniosła o udzielenie zabezpieczenia przez zasądzenie na czas trwania postępowania kwoty po 2 200 zł miesięcznie.

W uzasadnieniu wskazano, że strony pozostają w związku małżeńskim od 21 kwietnia 2012 r., z którego to związku pochodzi dwoje małoletnich dzieci. Strony 24 listopada 2017 r. zawarły umowę majątkową małżeńską. Pozwany w połowie 2020 r. wyprowadził się od rodziny, a małoletnie dzieci od tego czasu do chwili obecnej mieszkają z matką. Pozwany po wyprowadzce przekazywał powódce na utrzymanie rodziny kwoty od kilkuset do tysiąca złotych miesięcznie. Od sierpnia 2021 r. pozwany przekazuje na utrzymanie rodziny po 900 zł miesięcznie, przy czym kwota ta jest niewystarczająca. Obecnie koszty utrzymania mieszkania zajmowanego przez powódkę i dzieci opiewa na kwotę 1 770 zł miesięcznie, a koszty utrzymania dzieci to łącznie wydatek 3 505 zł miesięcznie (bez kosztów mieszkania). Wskazano, że kontakty pozwanego z dziećmi odbywają się w miejscu zamieszkania ich matki. Pozwany zatrudniony jest na kierowniczym stanowisku, a jego dochody 4 lata temu kształtowały się na poziomie 7 200 zł miesięcznie.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa ponad żądanie zasądzenia kwoty po 1 000 zł miesięcznie, oddalenie wniosku o zabezpieczenie ponad żądanie zasądzenia na czas trwania postępowanie kwoty po 1 000 zł miesięcznie oraz o nieobciążanie pozwanego kosztami postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że żądanie powódki jest wygórowane. Podniesiono, że pozwany w takim samym zakresie sprawuje opiekę nad dziećmi co ich matka, a niekiedy nawet w większym zakresie. Pozwany częściowo zakwestionował koszty utrzymania dzieci wskazane w uzasadnieniu pozwu uznając. Wskazano, że pozwany zajmuje się dziećmi codziennie, zaprowadza je do przedszkola/szkoły, spędza z nimi popołudnia, zapewnia liczne atrakcje, odpoczynek wakacyjny, partycypuje w kosztach ich utrzymania. Z kolei miesięczne koszty utrzymania pozwanego opiewają łącznie na kwotę około 3 887 zł.

Ł. A. w dniu 3 października 2023 r. złożył w Sądzie Okręgowym w Poznaniu przeciwko M. A. pozew o rozwód. P. toczy się pod sygnaturą akt XII C 3079/23.

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2023 r. na czas trwania postepowania zasądzono od pozwanego Ł. A. na rzecz powódki M. A. kwotę po 2 200 zł miesięcznie tytułem kosztów zaspokojenia potrzeb rodziny, począwszy od dnia 10 sierpnia 2023 r., płatną do rąk powódki do 10-go dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności. Ponadto na podstawie art. 445 § 2 k.p.c. zawieszono postępowanie w sprawie co do świadczeń od dnia 3 października 2023 r.

Pozwany w dniu 9 stycznia 2024 r. wywiódł zażalenie na ww. postanowienie domagając się jego częściowej zmiany w ten sposób, że Sąd zasądzi od pozwanego na rzecz powódki kwotę po 1400 zł miesięcznie tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny począwszy od dnia 10 sierpnia 2023 r. płatną z góry do rąk powódki do 10-go dnia każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności.

Powódka M. A. w piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2023 r. wniosła o niezawieszanie postępowania za okres od dnia wytoczenia powództwa do dnia poprzedzającego dzień wytoczenia powództwa w sprawie o rozwód.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

M. A. i Ł. A. w dniu 21 kwietnia 2012 r. zawarli związek małżeński, z którego pochodzi dwoje małoletnich dzieci W. A. ur. (...) oraz J. A. ur. (...) Strony w dniu 24 listopada 2017 r. zwarły umowę majątkową małżeńską, ustanawiając z dniem zawarcia umowy w ich małżeństwie rozdzielność majątkową.

Strony z małoletnimi dziećmi mieszkały razem do połowy 2020 r., kiedy to pozwany wyprowadził się. Ł. A. początkowo zamieszkał w mieszkaniu należącym do rodziców powódki, po czym wyprowadził się na 2 miesiące do znajomych, a od 1 lutego 2021 r. mieszka w kawalerce stanowiącej wspólny majątek stron. Pozwany po wyprowadzeniu się z wspólnego miejsca zamieszkania rodziny przekazywał dobrowolnie kwoty od kilkuset do tysiąca złotych miesięcznie na utrzymanie rodziny, a począwszy od sierpnia 2021 r. przekazuje co miesiąc kwotę 900 zł.

Powódka mieszka z małoletnimi dziećmi stron, sprawując nad nimi bieżącą opiekę. Na miesięczne koszty utrzymania mieszkania składają się: czynsz (708 zł), opłaty za prąd (100 zł), gaz (25 zł), telewizję i internet (45 zł) – łącznie około 876 zł miesięcznie (po 292 zł w przeliczeniu na jednego domownika) . Na miesięczne koszty utrzymania powódki składają się: przypadający na nią udział w kosztach utrzymania mieszkania (292 zł), środki czystości (33 zł), opłata za kartę P. (67,50 zł), okulista (33 zł), przypadający na miesiąc koszt zakupu okularów (133 zł), koszt wizyt ginekologicznych i badań USG (38 zł), wyżywienie (500 zł) oraz ubezpieczenie (220 zł) tj. łącznie około 1 316 zł. Nadto powódka spłaca ratę kredytu w wysokości 869,61 zł miesięcznie.

Na miesięczne koszty utrzymania małoletniego J. A. składają się: przypadający na małoletniego udział w kosztach utrzymania mieszkania (292 zł), koszt przedszkola (320 zł), wyżywienia (400 zł), odzieży i obuwia (50 zł), lekarstw i witamin (25 zł), dentysty (25 zł) ubezpieczenia (45 zł), rozrywki (23 zł), organizacji urodzin (108 zł), odpoczynku wakacyjnego (15 zł), basenu (67 zł), koszt zakupu okularów (50 zł), środków czystości (33 zł), składka szkolna (30 zł) oraz zajęcia z rytmiki (10 zł) – łącznie około 1 493 zł miesięcznie.

Na miesięczne usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniego W. A. składają się: przypadający na małoletniego udział w kosztach utrzymania mieszkania (292 zł), koszt wyżywienia (500 zł), obiadów w szkole (200 zł), odzieży i obuwia (150 zł), składki klasowej (29 zł), lekarstw i witamin (25 zł), dentysty (25 zł), ubezpieczenia (45 zł), rozrywki (23 zł), organizacji urodzin (108 zł), odpoczynku wakacyjnego (15 zł), basenu (67 zł), koszt zakupu okularów (50 zł), środków czystości (33 zł), środków czystości do szkoły (5 zł), świetlica (3 zł), wyjścia i atrakcje szkolne (15 zł), koszt wizyt u logopedy (150 zł), zajęć z robotyki (179 zł), języka angielskiego (149 zł) oraz koszt wyprawki (50 zł) – łącznie około 2113 zł miesięcznie.

Powódka w 2022 r. osiągnęła łączny roczny dochód w wysokości 69 973,11 zł. Obecnie pracuje w (...) Sp. z o.o. za wynagrodzeniem 4 500 zł netto miesięcznie. M. A. pobiera na rzecz synów świadczenia socjalne 300+ oraz 800+. Ponadto corocznie odlicza ulgę podatkową na dzieci w wysokości 1000 zł na każdego z synów (około 166 zł miesięcznie).

Pozwany w 2019 r. osiągnął łączny roczny dochód w wysokości 86 580,55 zł, w 2021 r. w kwocie 103 403,32 zł, w 2022 r. w wysokości 117 293,59 zł. Średni miesięczny dochód pozwanego w 2022 r. wynosił 9 774,46 zł miesięcznie zaś w okresie od stycznia do sierpnia 2023 r. około 7.993,86 zł miesięcznie. Pozwany mieszka w kawalerce stanowiącej własność stron. Na miesięczne koszty utrzymania mieszkania składają się: czynsz (420 zł), opłaty za prąd (70 zł), internet (48 zł), telewizję (29 zł), ubezpieczenie (185 zł), żywność (800 zł), kosmetyki i środki czystości (150 zł), opłaty medyczne, w tym: stomatolog (150 zł), okulista (83 zł), koszt zakupu leków (25 zł), koszt zakupu okularów (150 zł), odzież i obuwie (400 zł), rozrywka (120 zł), – łącznie około 2 630 zł miesięcznie. Ponosi także koszt utrzymania dzieci w czasie weekendów oraz ich rozrywek (190 zł) oraz poniósł koszt zakupu roweru dla syna (67 zł miesięcznie), a także opłacił połowę kosztów stomatologa i okularów dla W.. Nadto pozwany spłaca kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata opiewa na kwotę 1 060 zł oraz kredyt na remont mieszkania, którego miesięczna rata wynosi około 1160 zł.

Pozwany utrzymuje regularny kontakt z dziećmi, spotyka się z nimi w dni powszednie 3-4 razy w tygodniu (powódka wraca z pracy około 16:30 i od tego momentu oboje rodzice sprawują pieczę nad dziećmi) oraz weekendy. W trakcie spotkań organizuje im czas wolny, zapewnia atrakcje. Pozwany partycypuje w kosztach dodatkowych dzieci, jest zaangażowany w ich wychowanie, zorientowany w sprawach małoletnich. Spotkania pozwanego z dziećmi odbywają się w miejscu zamieszkania powódki lub poza nim, przy czym od wytoczenia powództwa do 2 października 2023 r. dzieci przebywały w miejscu jego zamieszkania średnio dwa razy w miesiącu od około 15:00 w sobotę do około 13:00-15:00 w niedzielę, nie jadły u niego obiadów. Dodatkowo ojciec odwozi dzieci do placówek edukacyjnych 3-4 razy w tygodniu. W pozostałe dni transportem dzieci zajmuje się powódka lub jej matka. Opieka pozwanego nad dziećmi kiedy są chore polega na tym, że nie bierze on wolnego w pracy, tylko pracuje zdalnie z domu, a dzieci zajmują się same sobą, natomiast gdy powódka opiekuje się dziećmi w czasie ich choroby, korzysta ze zwolnienia z pracy i poświęca czas wyłącznie im. Na wakacje strony postępowania jeżdżą do mieszkania rodziców powódki nad morzem wobec czego nie ponoszą kosztów zakwaterowania.

Ł. A. w dniu 3 października 2023 r. złożył w Sądzie Okręgowym w Poznaniu pozew o rozwód przeciwko M. A.. Postępowanie toczy się pod sygnatura akt XII C 3079/23.

Dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa (k. 13), odpis skrócony aktu urodzenia (k. 14, 15), umowa majątkowa małżeńska (k. 16-18), zawiadomienie o wysokości opłat (k. 19, 108-115), faktury, paragony, potwierdzenia przelewu, historia rachunku bankowego (k. 20-24, 36-93, 116-117), informacja o wysokości raty (k. 25), deklaracje podatkowa (k. 26-35, 119-126, 145-150), zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (k. 102, 144, 181-182), zatwierdzenie zawarcia umowy ubezpieczenia (k. 118), pasek płacowy (k. 127-128), informacja o wysokości rat (k. 129), korespondencja sms stron postępowania (k. 154-156), umowa pożyczki nr (...) (k. 177-180), zestawienie kosztów utrzymania pozwanego (k. 188), zestawienie płatności oraz dni w których pozwany odprowadzał synów do szkoły i przedszkola (k. 193- 198), przesłuchanie powódki (k. 189-191, 202), przesłuchanie pozwanego (k. 199-202).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dokumentów, nadto w oparciu o dowód z zeznań pozwanego i matki małoletnich powodów.

Wskazanym wyżej dokumentom Sąd dał wiarę, bowiem żadne ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości ani mocy dowodowej, a Sąd nie znalazł podstaw, dla których miałby to czynić z urzędu. Wskazanym dokumentom urzędowym i prywatnym Sąd przypisał znaczenie, jakie wynika z art. 244 i 245 k.p.c.

Zeznania powódki i pozwanego Sąd uznał za co do zasady wiarygodne. Były one jasne, konsekwentne, spójne oraz logiczne, a nadto w dużej mierze korelowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Strony szczegółowo odniosły się do własnej sytuacji materialnej, kosztów utrzymania siebie oraz dzieci, uzyskiwanych dochodów, jak również zakresu w jakim sprawują opiekę nad dziećmi. Brak było podstaw do kwestionowania ich wiarygodności wobec czego Sąd uwzględnił wypowiedzi stron w zakresie wynikającym z niniejszego stanu faktycznego sprawy. Zarazem jednak Sąd zweryfikował twierdzenia stron odnośnie do wysokości kosztów ich utrzymania i kosztów utrzymania małoletnich w oparciu o zasady doświadczenia życiowego i zawodowego Sądu.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo w zakresie od dnia jego wytoczenia do dnia poprzedzającego wytoczenie sprawy o rozwód stron postępowania, jako zasadne, podlegało uwzględnieniu w całości.

Zgodnie z treścią art. 445 § 2 k.p.c. postępowanie w sprawie o zaspokojenie potrzeb rodziny lub o alimenty, wszczęte przed wytoczeniem powództwa o rozwód lub o separację, ulega z urzędu zawieszeniu z chwilą wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację co do świadczeń za okres od jego wytoczenia. Z chwilą wydania w sprawie o rozwód lub o separację postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia wykonania obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny lub o alimenty wstrzymuje się także z mocy prawa wykonanie nieprawomocnych orzeczeń o obowiązku tych świadczeń, wydanych w poprzednio wszczętej sprawie, za okres od wytoczenia powództwa o rozwód lub o separację. Ponieważ pozwany złożył 3 października 2023 r. pozew o rozwód mając na uwadze przytoczony przepis Sąd zawiesił postępowanie co do świadczeń od 3 października 2023 r. Wobec sprzeciwu powódki co do zawieszenia postępowania o świadczenia za okres od wytoczenia powództwa do 2 października 2023 r. Sąd procedował dalej w tymże zakresie.

Zgodnie z art. 317 § 1 k.p.c. Sąd może wydać wyrok częściowy, jeżeli nadaje się do rozstrzygnięcia tylko część żądania lub niektóre z żądań pozwu; to samo dotyczy powództwa wzajemnego. Oznacza to zatem, że zarówno ustalone w sprawie fakty, jak i ustalony stan prawny pozwalają na prawidłową ich ocenę, a w konsekwencji orzeczenie o ich zasadności. Decyzja w kwestii wydania wyroku częściowego należy do sądu i nie wymaga wniosku strony. Nie może ona też być skutecznie kwestionowana w apelacji, chyba że w danym przypadku nie zachodziły w ogóle podstawy do jego wydania.

W niniejszej sprawie powódka domagała się zasądzenia od pozwanego na rzecz powódki kwoty po 2 200 zł miesięcznie tytułem przyczynienia się do zaspokojenia potrzeb rodziny, płatnej z góry do 10-go dnia każdego miesiąca do rąk powódki, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat.

Podstawą prawną niniejszego powództwa jest art. 27 k.r.o. Zawarcie małżeństwa prowadzi do powstania stosunku prawnego, składającego się z praw podmiotowych, zarówno o charakterze niemajątkowym, jak i majątkowym. Małżonkowie mają obowiązek współdziałania w trakcie trwania małżeństwa. Celem współdziałania jest zapewnienie bytu rodzinie, której źródłem jest małżeństwo. Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. Jedną z form współdziałania jest obowiązek dostarczenia środków w celu prawidłowego funkcjonowania rodziny. Niespełnianie lub nienależyte spełnianie powyższego obowiązku daje podstawę do wystąpienia przez jednego z małżonków do sądu z wnioskiem o zasądzenie świadczenia w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Wyrażony w art. 27 k.r.o. obowiązek przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny ma charakter alimentacyjny i wchodzi w zakres szerzej nakreślonych, wynikających z treści art. 23 k.r.o., obowiązków wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny. art. 27 k.r.o., którego treść dotyczy nie tylko obowiązków alimentacyjnych między małżonkami, wskazując, że obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia w razie zerwania pożycia między nimi. Wskazane w art. 27 k.r.o. przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny występować może w różnych postaciach. Polegać może bowiem zarówno na uzyskiwaniu materialnych środków do życia rodziny drogą pracy zarobkowej, jak i na prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego i pracy w tym gospodarstwie oraz wychowywaniu dzieci. Omawiany obowiązek istnieje niezależnie od ustroju majątkowego małżeńskiego, aczkolwiek w sytuacji ustroju rozdzielności, wobec pozostania zarobków i innych dochodów w majątkach osobistych, małżonkowie ustalić powinni zasady wzajemnych rozliczeń z tytułu przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.

W odniesieniu do świadczeń z art. 27 k.r.o., a więc dokonywanych na rzecz własnej rodziny, obowiązuje zasada równej stopy życiowej. Małżonkowie powinni zatem żyć na takim samym poziomie. Małżonek lepiej zarabiający nie może więc żyć na wyższej stopie: jeździć dużo droższym samochodem, jadać osobno w droższych restauracjach, korzystać z droższych wczasów itd. Obowiązek z art. 27 k.r.o. obciąża małżonków stosownie do ich możliwości w zakresie świadczenia pracy własnej na rzecz rodziny.

Ustawodawca nie wskazuje kryteriów, które pomogłyby ustalić wysokość świadczenia na podstawie art. 27 k.r.o . W uchwale z dnia 13 października 1976 r., III CZP 49/76, LEX nr 7855, SN uznał, że małżonkowi przysługuje „roszczenie do współmałżonka na podstawie art. 27 k.r.o. o zaspokojenie swych potrzeb w zakresie odpowiadającym zasadzie równej stopy życiowej małżonków” (zob. także uchwała SN z dnia 7 czerwca 1972 r., III CZP 43/72, LEX nr 1426). Wysokość świadczeń będzie zatem zależała od dochodów osiąganych przez małżonka, który nie spełnia obowiązku wskazanego w art. 27 k.r.o. Na podstawie art. 27 k.r.o. można żądać zaspokojenia bieżących i przyszłych potrzeb rodziny, a nie potrzeb "przeszłych" (zob. wyrok SN z dnia 7 lipca 2000 r., III CKN 1015/00, LEX nr 51875). W uzasadnieniu uchwały całej Izby Cywilnej SN z dnia 16 grudnia 1987 r., III CZP 91/86, LEX nr 3342, wyraźnie wskazano, że art. 27 i 28 k.r.o. regulują "obowiązek przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny jako całości". A zatem świadczenie, o którym mowa w art. 27 k.r.o., służy zaspokojeniu potrzeb wszystkich członków rodziny, a w tym także drugiego małżonka.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny oraz judykatury roszczenie określone w art. 27 k.r.o. ma charakter alimentacyjny. Celem orzeczenia wydanego w oparciu o treść przepisu art. 27 k.r.o. jest umożliwienie funkcjonowania członkom rodziny założonej przez małżonków. Uprawnienie to wygasa z chwilą prawomocnego orzeczenia o rozwodzie. Wówczas art. 60 k.r.o. określa, kiedy małżonkowi (z chwilą uprawomocnienia się wyroku byłemu małżonkowi) przysługuje prawo do alimentów od drugiego z nich. Roszczenie to jest niezależne od ustalenia, czy wcześniej były małżonek korzystał z prawa do zapewnienia środków utrzymania w okresie trwania związku małżeńskiego z art. 27 k.r.o., a z kolei pozytywne orzeczenie o zabezpieczeniu takiego roszczenia małżonka pozostaje bez wpływu na orzeczenie w przedmiocie alimentów z art. 60 k.r.o. Każde z tych roszczeń posiada bowiem charakter samodzielny i dotyczy różnych okresów (czas trwania związku małżeńskiego i okres po rozwiązaniu związku małżeńskiego), a także różne są przesłanki uwzględnienia tych roszczeń.

Powyższa kwestia była również przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 20 października 2010 r., III CZP 59/10. W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy wskazał na wyraźne rozróżnienie między roszczeniem o zaspokojenie potrzeb rodziny z art. 27 k.r.o. w czasie trwania małżeństwa a roszczeniem o zasądzenie alimentów z art. 60 k.r.o. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że szeroko bowiem rozumiany obowiązek alimentacyjny oparty na podstawie prawnej z art. 27 k.r.o. wygasa na skutek ustania małżeństwa, zaś obowiązek alimentacyjny wynikający z art. 60 k.r. o nie stanowi jego prawnej kontynuacji.

Na podstawie zgromadzonego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego oraz zweryfikowanych twierdzeń stron pod kątem zasad doświadczenia zawodowego i życiowego Sąd ustalił, że M. A. oraz Ł. A. od połowy 2020 r. nie mieszkają razem. Obecnie każde z małżonków ponosi własne koszty utrzymania we własnym zakresie. Świadczy o tym chociażby fakt, że powódka w uzasadnieniu pozwu ograniczyła się do wskazania kosztów utrzymania zajmowanego wraz z dziećmi mieszkania, jak również wydatków na utrzymanie dzieci. W ocenie Sądu świadczy to o tym, że powódka nie domaga się partycypowania przez pozwanego również w jej kosztach utrzymania, a przynajmniej na obecnym etapie postępowania jedynie w kosztach utrzymania dzieci. Jest to nadto logiczne, bowiem każde z małżonków pracuje zarobkowo, uzyskują wynagrodzenia pozwalające im na samodzielnie utrzymanie się, nadto ich wynagrodzenia nie odbiegają znaczącą od siebie. Przed Sądem Okręgowym w Poznaniu pomiędzy stronami toczy się obecnie sprawa o rozwód zainicjowana przez pozwanego Ł. A..

Analiza twierdzeń stron i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że na utrzymanie małoletnich dzieci stron konieczna jest kwota wynosząca około 4 148 zł miesięcznie, która obecnie jest finansowana w przeważającej części przez matkę małoletnich, gdyż pozwany dokładał się do ich utrzymania jedynie kwotą 900 zł.

Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem małoletniego J. A. opiewa na kwotę około 1 493 zł, na co składają się: przypadający na małoletniego udział w kosztach utrzymania mieszkania (292 zł), koszt przedszkola (320 zł), wyżywienia (400 zł), odzieży i obuwia (50 zł), lekarstw i witamin (25 zł), dentysty (25 zł) ubezpieczenia (45 zł), rozrywki (23 zł), organizacji urodzin (108 zł), odpoczynku wakacyjnego (15 zł), basenu (67 zł), koszt zakupu okularów (50 zł), środków czystości (33 zł), składka szkolna (30 zł) oraz zajęcia z rytmiki (10 zł).

Z kolei miesięczny koszt utrzymania małoletniego W. A. to kwota rzędu około 2 113 zł miesięcznie, na co składają się: przypadający na małoletniego udział w kosztach utrzymania mieszkania (292 zł), koszt wyżywienia (500 zł), obiadów w szkole (200 zł), odzieży i obuwia (150 zł), składki klasowej (29 zł), lekarstw i witamin (25 zł), dentysty (25 zł), ubezpieczenia (45 zł), rozrywki (23 zł), organizacji urodzin (108 zł), odpoczynku wakacyjnego (15 zł), baseny (67 zł), koszt zakupu okularów (50 zł), środków czystości (33 zł), środków czystości do szkoły (5 zł), świetlica (3 zł), wyjścia i atrakcje szkolne (15 zł), koszt wizyt u logopedy (150 zł), zajęć z robotyki (179 zł), języka angielskiego (149 zł) oraz koszt wyprawki (50 zł).

Do kosztów tych należy doliczyć łączną kwotę 257 zł ponoszoną przez pozwanego tytułem zaspokojenia potrzeb dzieci, w czasie kiedy spędzają z nim weekendy, rozrywki i zakupu roweru.

Odnosząc się do tak ustalonych wydatków na utrzymania małoletnich Sąd miał przede wszystkim na uwadze, że pozwany jedynie częściowo kwestionował koszty utrzymania dzieci wskazane w uzasadnieniu pozwu tj. koszty wyżywienia, odzieży i obuwia, zajęć dodatkowych, rozrywki, obiadów szkolnych, logopedy. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, że pozostałe koszty utrzymania małoletnich, a niekwestionowane przez pozwanego są usprawiedliwione co do zasady, a ich wysokość nie może jawić się jako wygórowana, to zostały one uwzględnione we wskazane przez stronę powodową wysokości. Odnosząc się do pozostałych wydatków należy zacząć, że w koszt utrzymania mieszkania nie zostały wliczone raty kredytu, bowiem spłata tego zobowiązania prowadzi do zmniejszenia zadłużenia ich matki, zaś pozwany również spłaca ratę kredytu hipotecznego w podobnej wysokości. Wydatki na wyżywienie zdaniem Sądu były jedynie częściowo słusznie kwestionowane przez pozwanego. Należy mieć bowiem na uwadze, że małoletnie dzieci stron mają częściowo zapewnione wyżywienie w przedszkolu i szkole, nadto pozwany podczas sprawowania opieki nad dziećmi również częściowo zakupuje im żywność. W tym stanie rzeczy Sąd uwzględnił ten wydatek za usprawiedliwiony co do kwoty 400 zł na rzecz małoletniego J. oraz 500 zł na rzecz małoletniego W.. Brak było przy tym podstaw do nieuwzględniania w pełni wydatków na obiady w szkole starszego syna, zwłaszcza, że wydatek ten częściowo obniżył potrzeby chłopca w zakresie wyżywienia. Wydatki na odzież i obuwie Sąd zweryfikował w oparciu o zasady doświadczenia życiowego, mając na uwadze, że uzasadniony koszt zakupu odzieży dla J. jest niższy gdyż chłopiec może nosić ubrania po starszym bracie, na co zresztą wskazywała powódka. W pełni zasadnie pozwany kwestionował wydatki na rozrywkę, skoro na obecnym etapie postępowania pomiędzy stronami istniej spór co do zakresy sprawowania opieki nad dziećmi, zaś z przesłuchania pozwanego wynikało, że w dużym zakresie spotyka się z dziećmi i częściowo również zapewnia im atrakcje. Tym samym kwota po 23 zł jest wystarczająca na zaspokojenie potrzeb dzieci w tym zakresie, jest to też kwota ostatecznie zadeklarowana przez matkę na rozprawie. Ponadto Sąd zweryfikował deklarowane przez stronę powodową koszty basenu gdyż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że w okresie objętym wyrokiem częściowym nie było przedłużonych dodatkowo płatnych wyjść na basen, a same zajęcia z nauki pływania rozpoczęły się około połowy września.

Pozwany częściowo partycypuje w kosztach utrzymania dzieci, ponosząc połowę opłat z tytułu wizyt małoletnich u lekarza okulisty oraz stomatologa, a także wyprawki szkolnej. Ł. A. deklarował również, że w związku z częstymi kontaktami z synami, na codzienne utrzymanie dzieci wydatkuje średniomiesięcznie po około 400 zł, przy czym z zeznań stron wynikało, że w czasie spotkań z synami pozwany daje im do jedzenia wyłącznie przekąski typu kabanosy i chrupki. Co więcej, w trakcie noclegów u ojca chłopcy nie jedzą u ojca pełnych posiłków takich jak obiady. Skoro więc dzieci jedzą u pozwanego tylko małe posiłki w postaci bułek z nutellą, kabanosów oraz chrupków, nie jest możliwe, by na ich codzienne utrzymanie wydawał po 400 zł miesięcznie, tym bardziej że z innych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem dzieci pozwany podał wyłącznie zakup artykułów higienicznych takich jak żel pod prysznic. W tym stanie rzeczy Sąd zweryfikował deklarowane wydatki pozwanego związane z codziennym utrzymaniem synów do kwoty 190 zł, w której mieszczą się również jego wydatki na rozrywkę dla dzieci i zakup latawców. Dodatkowo Sąd uwzględnił wydatek pozwanego polegający na zakupie dla synów rowerów (67 zł miesięcznie).

Reasumując, łączne koszty utrzymania małoletnich synów stron postępowania opiewają na kwotę około 4 148 zł miesięcznie.

Pozwany na własne koszty utrzymania przeznacza około 2 630 zł. Nadto spłaca kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata opiewa na kwotę około 1 060 zł oraz kredyt na remont mieszkania, którego rata opiewa na kwotę około 1 160 zł miesięcznie. Łączne wydatki pozwanego wynoszą zatem niespełna 4 700 zł miesięcznie. Z kolei średnie miesięczne wynagrodzenia pozwanego za rok poprzedni wynosiło 7 993,86 zł netto. Dotychczas pozwany przekazywał powódce na utrzymanie dzieci kwoty wynoszące po 900 zł miesięcznie, co przy uwzględnieniu wcześniej ustalonych kosztów utrzymania dzieci, nie stanowi kwoty wystarczającej. W tym stanie rzeczy pozwany po opłaceniu swoich wydatków dysponuje kwotą wolną w wysokości ponad 3 000 zł miesięcznie, którą może i winien przeznaczać na koszty utrzymania rodziny.

Pozwany utrzymuje regularny kontakt z dziećmi. Ł. A. spotyka się z synami 3-4 razy w tygodniu w domu powódki oraz dwa weekendy w miesiącu z nocowaniem u pozwanego. Dodatkowo ojciec odwozi dzieci do placówek edukacyjnych 3-4 razy w tygodniu. W pozostałe dni transportem dzieci zajmuje się powódka lub jej matka. Nadto Sąd ustalił, że opieka pozwanego nad dziećmi kiedy są chore polega na tym, że nie bierze on wolnego w pracy, tylko pracuje zdalnie z domu, a dzieci zajmują się same sobą. Na wakacje strony postępowania jeżdżą do mieszkania rodziców powódki nad morzem wobec czego nie ponoszą kosztów zakwaterowania.

Mając na uwadze powyższe, skoro każda ze stron ponosi własne koszty utrzymania we własnym zakresie, spłaca raty kredytu w porównywalnym zakresie i w podobnym zakresie uczestniczy w życiu dzieci (z przewagą jednak po stronie matki), jednakże pozwany ma znacznie większe możliwości zarobkowe niż powódka, to koszty zaspokojenia potrzeb rodziny pozwany powinien ponosić w znacznie większym zakresie. W tym stanie rzeczy należało uznać, że dochodzona w niniejszym postępowaniu kwota po 2 200 zł miesięcznie bez wątpliwości mieści się w możliwościach finansowych i zarobkowych pozwanego wobec czego orzeczono jak w punkcie 1 wyroku częściowego przy czym uzasadniane orzeczenie obejmuje wyłącznie okres od dnia wytoczenia powództwa w niniejszym postepowaniu do dnia poprzedzającego datę złożenia pozwu w postepowaniu rozwodowym stron.

W wyroku częściowym Sąd nie orzeka o kosztach procesu, ponieważ w myśl art. 108 k.p.c. Sąd rozstrzyga o kosztach procesu w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji, a wyrok częściowy nie jest orzeczeniem końcowym. Rozstrzygnięcie, które zawiera wyrok częściowy nie wpływa na wyrok końcowy, ponieważ wyrok końcowy może uwzględniać lub nie uwzględniać pozostałej części żądań.

W punkcie 2 wyroku częściowego na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c. wyrokowi w punkcie 1 nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Sędzia Kamila Charzyńska

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Magdalena Łykowska
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu
Osoba, która wytworzyła informację:  Sędzia Kamila Charzyńska
Data wytworzenia informacji: